# DIN 471 a DIN 472 — pierścień osadczy na wałek czy do otworu

Źródło: [Świat Śrub — artykuł](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-471-vs-din-472)

Aktualizacja treści: 2026-10-18. Język: polski.

Opracowanie: Świat Śrub. [Zasady redakcyjne i zgłaszanie poprawek](https://swiatsrub.pl/poradnik/zasady-redakcyjne).

Te same liczby w oznaczeniu, ten sam materiał — ale jeden pierścień siedzi na wałku, drugi w otworze, i każdy ma swój rowek i swoje szczypce. Do tego płytka DIN 6799, wsuwana na wałek z boku.

DIN 471 i DIN 472 to pierścienie osadcze sprężynujące, w warsztacie zwane „segerami”. Oba ustalają osiowo osadzony element — łożysko, koło, tuleję — i oba są z tej samej stali sprężystej. Różni je miejsce pracy: DIN 471 osadza się na wałku, DIN 472 w otworze. Liczba 40 w oznaczeniu to w pierwszym średnica wałka, w drugim średnica otworu, więc pierścienie i rowki są różne. Na tej samej półce leży płytka osadcza DIN 6799 — też na wałek, ale wsuwana z boku.

## Werdykt: niezamienne

DIN 471 · DIN 472 · DIN 6799

Pierścień DIN 471 rozpiera się szczypcami, nasuwa z końca wałka i puszcza w rowek. Pierścień DIN 472 ściska się i wsuwa od czoła otworu. Jednego nie da się użyć zamiast drugiego, także przy tej samej liczbie w oznaczeniu: na wałku 40 mm rowek ma średnicę 37,5 mm, w otworze 40 mm — 42,5 mm.

Płytka DIN 6799 zastępuje pierścień DIN 471 tam, gdzie nie ma dostępu do końca wałka, ale tylko na małych średnicach i przy niewielkich siłach osiowych. Jej wielkość to średnica dna rowka, nie wałka.

> **Werdykt**
> 
> Niezamienne: DIN 471 na wałek, DIN 472 do otworu. Płytka DIN 6799 — na mały wałek, wsuwana z boku.
> 
> żadna z trzech norm nie ma odpowiednika ISO

## Porównanie w skrócie

karty DIN 471, DIN 472 i DIN 6799

Wg kart norm [DIN 471](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-471), [DIN 472](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-472) i [DIN 6799](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-6799). Oba pierścienie mają ten sam materiał — stal sprężystą C67, C75 lub Ck75 — i te same zakresy twardości: 470–580 HV do 48 mm i 435–530 HV od 48 do 200 mm.

|  | DIN 471 | DIN 472 | DIN 6799 |
| --- | --- | --- | --- |
| Pracuje | na wałku | w otworze | na wałku |
| Montaż | osiowo: pierścień rozpiera się i nasuwa z końca wałka | osiowo: pierścień ściska się i wsuwa od czoła otworu | promieniowo: z boku, wprost w rowek |
| Liczba w oznaczeniu | średnica wałka d1 | średnica otworu d1 | średnica dna rowka |
| Zakres wg karty | 3–300 mm | 8–300 mm | rowek 1,2–24 mm, wałki 1,4–38 mm |
| Odmiana ciężka | 15–100 mm | 20–100 mm | brak |
| Rowek — przykład 40 mm | Ø37,5 h12, pod średnicą wałka | Ø42,5 H12, nad średnicą otworu | — |
| Szczypce | DIN 5254: A proste, B odgięte | DIN 5256: C proste, D odgięte | nie pasują — płytka nie ma oczek |
| Odpowiednik ISO | brak | brak | brak |

## Ten sam rozmiar, inny rowek

mm · wg kart norm

Rowek na wałku leży pod jego średnicą, rowek w otworze — nad nią. Przy tej samej liczbie w oznaczeniu różnią się więc średnice rowków, a w części rozmiarów także grubość pierścienia i szerokość rowka.

Odmiana normalna. Średnica — wałka (DIN 471) albo otworu (DIN 472); rowek — średnica dna rowka d2; s — grubość pierścienia. Pełne tabele z tolerancjami rowka — na kartach [DIN 471](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-471) i [DIN 472](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-472).

| Średnica | rowek DIN 471 | rowek DIN 472 | s DIN 471 | s DIN 472 |
| --- | ---: | ---: | ---: | ---: |
| 10 | 9,6 | 10,4 | 1 | 1 |
| 20 | 19 | 21 | 1,2 | 1 |
| 30 | 28,6 | 31,4 | 1,5 | 1,2 |
| 40 | 37,5 | 42,5 | 1,75 | 1,75 |
| 50 | 47 | 53 | 2 | 2 |

Grubość różni się w 11 rozmiarach wspólnych obu norm: 9, 18–22, 28, 30, 32, 36 i 38 mm. Przy 20 mm pierścień na wałek ma 1,2 mm, a do otworu 1 mm, i rowki mają odpowiednio 1,3 i 1,1 mm szerokości.

Przed montażem pierścień DIN 471 ma otwór mniejszy niż dno rowka — przy wałku 40 mm 36,5 wobec 37,5 mm. Pierścień DIN 472 jest z kolei większy od dna swojego rowka: 43,5 wobec 42,5 mm. W obu przypadkach pierścień zostaje w rowku napięty i dociska się do jego dna.

## Odmiana normalna i ciężka

s / m · mm · wg kart norm

![Dwa zewnętrzne pierścienie osadcze z oczkami skierowanymi na zewnątrz](https://swiatsrub.pl/guide/catalogue/pierscienie-din-471-wzmocnione.png)

Zdjęcie katalogowe: [Pierścień osadczy sprężynujący wzmocniony na wałek (Z) DIN 471, fosfatowanie](https://swiatsrub.pl/products/pierscien-osad-spr-wzmocn-a-z-fosfatowane-din-471). Wzmocnione pierścienie DIN 471 na wałek. Zdjęcie nie przedstawia pierścienia DIN 472 do otworu; rowek i wielkość dobierz z rysunku.

Obie normy mają odmianę ciężką, w katalogu „wzmocnioną”, w katalogach producentów oznaczaną AS (wałek) i JS (otwór) obok A i J dla odmiany normalnej. Pierścień ciężki jest grubszy, więc przenosi większe siły osiowe. Średnica dna rowka zostaje ta sama, rośnie natomiast szerokość rowka.

Grubość pierścienia s / szerokość rowka m, mm. Średnica dna rowka d2 jest w obu odmianach taka sama.

| Średnica | DIN 471 normalna | DIN 471 ciężka | DIN 472 normalna | DIN 472 ciężka |
| --- | ---: | ---: | ---: | ---: |
| 20 | 1,2 / 1,3 | 1,75 / 1,85 | 1 / 1,1 | 1,5 / 1,6 |
| 30 | 1,5 / 1,6 | 2 / 2,15 | 1,2 / 1,3 | 1,5 / 1,6 |
| 40 | 1,75 / 1,85 | 2,5 / 2,65 | 1,75 / 1,85 | 2 / 2,15 |
| 50 | 2 / 2,15 | 3 / 3,15 | 2 / 2,15 | 2,5 / 2,65 |

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> dobór odmiany — praktyka, nie wymóg normy
> 
> - **Pierścień ciężki wymaga rowka dla odmiany ciężkiej.** W rowek odmiany normalnej się nie zmieści — jest za wąski.
> - **Pierścień normalny w rowku dla ciężkiego** ma luz osiowy. Na wałku 40 mm rowek odmiany ciężkiej ma 2,65 mm szerokości, a pierścień normalny 1,75 mm grubości — luz to około 0,9 mm zamiast 0,1 mm.
> - **Przy wymianie** zmierz szerokość rowka: ona mówi, która odmiana była zamontowana.

## Płytka osadcza DIN 6799

wsuwana z boku · wielkość = rowek

Płytka DIN 6799, w handlu także „pierścień typu E”, siedzi w rowku na wałku jak pierścień DIN 471, ale montuje się ją inaczej: wsuwa się ją z boku, promieniowo, prosto w rowek. Nie trzeba jej rozpierać ani przesuwać po wałku, więc koniec wałka może być zajęty — przez koło, łożysko albo drugą podporę. Tak samo zdejmuje się ją z rowka.

Producenci przeznaczają płytki do małych wałków i zaznaczają, że pierścienie montowane promieniowo przenoszą mniejsze siły osiowe niż osadzane osiowo. Karta normy obejmuje rowki od 1,2 do 24 mm, czyli wałki od 1,4 do 38 mm.

Wymiary w mm wg [karty normy DIN 6799](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-6799), zgodne z tablicami producentów. Wybrane wielkości; pełna tabela z średnicą zewnętrzną i rozwarciem — na karcie.

| Wielkość (rowek) | Wałek | Grubość s |
| --- | ---: | ---: |
| 1,2 | 1,4–2 | 0,3 |
| 2,3 | 3–4 | 0,6 |
| 3,2 | 4–5 | 0,6 |
| 4 | 5–7 | 0,7 |
| 5 | 6–8 | 0,7 |
| 6 | 7–9 | 0,7 |
| 8 | 9–12 | 1 |
| 10 | 11–15 | 1,2 |
| 12 | 13–18 | 1,3 |
| 15 | 16–24 | 1,5 |
| 24 | 25–38 | 2 |

> **Uwaga:** Płytkę DIN 6799 zamawia się po średnicy dna rowka, nie wałka. Zakresy zachodzą na siebie: na wałek 7 mm pasują wielkości 4, 5 i 6 — o tym, która, zdecydował rowek.

## Montaż i wykonanie

szczypce · rowek · powłoka

**Szczypce.** Do pierścieni na wałek służą szczypce wg DIN 5254, z końcówkami prostymi (forma A) albo odgiętymi (B). Do pierścieni w otworze — szczypce wg DIN 5256, proste (C) albo odgięte (D). Jedne rozpierają pierścień, drugie go ściskają, więc do obu norm potrzebne są dwa narzędzia. Końcówki wchodzą w oczka pierścienia — płytka DIN 6799 oczek nie ma.

**Rowek.** Średnicę i szerokość rowka oraz jego najmniejszą odległość od końca wałka lub czoła otworu podaje karta każdej normy, osobno dla każdej średnicy. Rowek dobiera się do pierścienia, który ma w nim pracować — normalnego albo ciężkiego, na wałek albo do otworu.

**Wykonanie.** W katalogu są pierścienie fosfatowane, z cynkiem płatkowym i nierdzewne, w tym ze stali 1.4122, a płytki DIN 6799 — fosfatowane i nierdzewne.

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> montaż — praktyka, nie wymóg normy
> 
> - **Rozpieraj i ściskaj pierścień tylko tyle, ile trzeba,** żeby przeszedł przez wałek albo otwór. Pierścień odkształcony ponad miarę nie wraca do średnicy i luźno siedzi w rowku.
> - **Szczypce odgięte** wybieraj, gdy do rowka trzeba sięgnąć z boku albo w głąb oprawy.
> - **Ocynk galwaniczny na hartowanym pierścieniu** niesie ryzyko kruchości wodorowej — dystrybutorzy ostrzegają o nim wg ISO 4042. Przy pierścieniach w odpowiedzialnych węzłach wybieraj cynk płatkowy albo pytaj dostawcę o odwodorowanie; więcej w artykule [Kruchość wodorowa](https://swiatsrub.pl/poradnik/kruchosc-wodorowa).

## Przykład zamiany: Pierścień „40” na wałek i do otworu

kontrola przed zamówieniem

> **Przykład i kontrola — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> wskazówki doboru, nie zatwierdzenie zamiany
> 
> DIN 471–40 pasuje do wałka 40 mm, DIN 472–40 do otworu 40 mm. Ich rowki mają inne średnice. Nie dobieraj pierścienia z pomiaru jego swobodnej średnicy ani samego opisu „seger 40”.
> 
> - Ustal montaż zewnętrzny lub wewnętrzny i odmianę normalną lub wzmocnioną.
> - Sprawdź średnicę, szerokość, promień i położenie rowka według rysunku.
> - Potwierdź nośność pierścienia oraz rowka; większa grubość nie dowodzi nośności całego węzła.

## Który element wybrać

praktyka, nie wymóg normy

### Sytuacja — element

| Przypadek | Wskazanie |
| --- | --- |
| ustalenie na wałku, koniec wałka dostępny | DIN 471 |
| ustalenie w otworze, oprawie, piaście | DIN 472 |
| większa siła osiowa przy tym samym rowku | odmiana ciężka |
| mały wałek, koniec wałka zajęty | DIN 6799 |
| częste zdejmowanie przy serwisie małego wałka | DIN 6799 |

rowek musi być wykonany pod wybrany element

### Litery w nazwach

| Oznaczenie | Znaczy |
| --- | --- |
| Z · A | na wałek (DIN 471) |
| W · J | do otworu (DIN 472) |
| AS · JS | odmiana ciężka |

Z/W — nazwy w katalogu; A/J — katalogi producentów

## Jak zamówić

norma · średnica · grubość

- **DIN 471 – 40 × 1,75**: pierścień na wałek 40 mm, odmiana normalna — wzór z karty normy
- **DIN 471 – 40 × 2,5**: ten sam wałek, odmiana ciężka: grubość rozróżnia odmiany
- **DIN 472 – 40 × 1,75**: pierścień do otworu 40 mm, odmiana normalna; karta podaje też skrócony zapis „DIN 472 – 40”
- **DIN 6799 – 5**: płytka do rowka Ø5 mm, na wałki 6–8 mm

Oznaczenie: norma – średnica – grubość pierścienia

Podawaj zawsze numer normy, nie tylko średnicę. „Pierścień 40” to w DIN 471 element na wałek 40 mm, a w DIN 472 do otworu 40 mm — różnią się o 5 mm średnicy rowka.

## Powiązane

karty norm · poradniki

- Karty norm: [DIN 471](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-471) · [DIN 472](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-472) · [DIN 6799](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-6799) — pełne tabele pierścieni i rowków.
- Pierścienie z drutu: karty [DIN 7993 A](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-7993-a) (na wałek) i [DIN 7993 B](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-7993-b) (do otworu).
- [Szczypce do pierścieni osadczych](https://swiatsrub.pl/category/szczypce-do-pierscieni) — zewnętrzne i wewnętrzne, proste i odgięte.
- [Normy DIN i ISO](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy-din-iso#tabela) — tabela odpowiedników; pierścienie osadcze są w niej normami bez pary ISO.

## Źródła i stan danych

stan na 16.10.2026

- Wymiary pierścieni, rowków i płytek, materiał i twardość: karty norm DIN 471, DIN 472 i DIN 6799 w tym serwisie (dane z katalogu producenta); tabele różnic wyliczone z kart.
- Kontrola wymiarów: tablice DIN 471, DIN 472 i DIN 6799 oraz karty katalogowe producentów pierścieni i płytek.
- Montaż promieniowy płytek, odmiana ciężka, normy szczypiec DIN 5254 i DIN 5256: dokumentacja producentów pierścieni i narzędzi.

## Źródła i dokumentacja

Wskazane materiały i wydania norm wykorzystano przy opracowaniu artykułu. Link do normy może prowadzić do opisu wydawcy; dostęp do pełnego tekstu bywa płatny. Wskazania inżynierskie oznaczamy osobno od wymagań norm.

1. [Load Capacity — retaining rings](https://www.smalley.com/ring-design/load-capacity) — Smalley. Oddzielna kontrola nośności pierścienia i odkształcenia rowka; nie służy do przenoszenia wartości sił między produktami.

2. DIN 471 / DIN 472 / DIN 6799 — DIN. Pierścienie, rowki, tolerancje i wykonania porównywane w artykule.

3. [Karty norm DIN, ISO, PN i AN](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy) — Świat Śrub. Karty danych katalogowych: wymiary, symbole i dostępne wykonania; nie są pełnym tekstem norm.

## Powiązane produkty i kategorie

- [DIN 471](https://swiatsrub.pl/category/osadcze-sprezynujace/norma~din-471): na wałek · Z

- [DIN 472](https://swiatsrub.pl/category/osadcze-sprezynujace/norma~din-472): do otworu · W

- [DIN 471 · ciężki](https://swiatsrub.pl/products/pierscien-osad-spr-wzmocn-a-z-fosfatowane-din-471): odmiana wzmocniona

- [DIN 6799](https://swiatsrub.pl/category/plytki-osadcze-sprezynujace): płytka osadcza

- [Szczypce](https://swiatsrub.pl/category/szczypce-do-pierscieni): zewn. · wewn.

Aktualne wykonania, jednostki sprzedaży, wielkości opakowań, ceny i dostępność sprawdź na karcie wybranego wariantu produktu.

## Czytaj dalej

- [Normy DIN i ISO: dlaczego ta sama śruba ma dwa numery](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy-din-iso/index.md)

- [Kruchość wodorowa śrub: 10.9 i 12.9 z powłoką](https://swiatsrub.pl/poradnik/kruchosc-wodorowa/index.md)

- [DIN 603 a ISO 8678 — czym różnią się śruby zamkowe](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-603-vs-iso-8678/index.md)