# DIN 913–916 a ISO 4026–4029 — wkręty dociskowe i ich końce

Źródło: [Świat Śrub — artykuł](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-913-916-vs-iso-4026-4029)

Aktualizacja treści: 2026-10-18. Język: polski.

Opracowanie: Świat Śrub. [Zasady redakcyjne i zgłaszanie poprawek](https://swiatsrub.pl/poradnik/zasady-redakcyjne).

Cztery normy DIN i cztery ISO opisują te same cztery wkręty dociskowe z gniazdem sześciokątnym. Numer normy mówi, jaki jest koniec — płaski, stożkowy, czop albo wgłębienie. Przejście na ISO zmieniło tylko szereg rozmiarów i tolerancję gniazda.

Wkręt dociskowy z gniazdem sześciokątnym, czyli śruba bez łba, występuje w czterech wersjach. Różnią się tylko końcem: płaskim, stożkowym, z czopem albo wgłębionym. Każda wersja ma własną normę — dawniej DIN 913, 914, 915 i 916, dziś ISO 4026, 4027, 4028 i 4029. Para DIN–ISO to ten sam wkręt: gwint, gniazdo i koniec się nie zmieniły. ISO usunęła kilka rzadkich średnic i długości oraz zmieniła tolerancję gniazda.

## Werdykt: zamienne

w każdej z czterech par

W każdej średnicy, którą obejmują obie normy, wkręt DIN i wkręt ISO mają ten sam gwint, ten sam koniec i to samo gniazdo. Producenci i dystrybutorzy opisują te pary jako zamienne. Zamówienie „DIN 913 M8 × 10” i „ISO 4026 M8 × 10” prowadzi do tego samego wkrętu z płaskim końcem, wkręcanego kluczem imbusowym 4 mm.

Różnice leżą na brzegach szeregu. Średnice M1,4, M1,8, M14, M18 i M22 oraz długości 14, 18, 22 i 28 mm są tylko w DIN. Wydanie ISO z 2026 roku dodało z kolei M30 — tylko dla stali.

> **Werdykt**
> 
> Zamienne: ten sam gwint, ten sam koniec, ten sam imbus. O końcu mówi numer normy.
> 
> DIN 913 ≙ ISO 4026 · DIN 914 ≙ ISO 4027 · DIN 915 ≙ ISO 4028 · DIN 916 ≙ ISO 4029

## Cztery końce, cztery pary norm

M8 · wg kart ISO 4026–4029

Wymiary w mm wg kart [ISO 4026](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/iso-4026), [ISO 4027](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/iso-4027), [ISO 4028](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/iso-4028) i [ISO 4029](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/iso-4029). dp — średnica końca lub czopa, dt — średnica ścięcia stożka, dz — średnica wgłębienia, z — długość czopa: krótszy przy l ≤ 10 mm, dłuższy przy dłuższych wkrętach. Pozostałe średnice — na kartach.

| Koniec | DIN | ISO | PN | Wymiar końca M8 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| płaski (ścięty) | DIN 913 | ISO 4026 | PN-M-82314 | dp 5,2–5,5 |
| stożkowy | DIN 914 | ISO 4027 | PN 82315 | dt ≤ 2 |
| czop walcowy | DIN 915 | ISO 4028 | PN 82316 | dp 5,2–5,5 · z 2–2,25 lub 4–4,3 |
| wgłębiony | DIN 916 | ISO 4029 | PN 82317 | dz 4,7–5 |

ISO wg kart norm i zakresu wydań ISO 4026–4029:2026; DIN wg tablic wymiarów i not producentów o zmianie norm. DIN 913 z 1980 roku była już opracowana na podstawie ISO 4026 („ISO 4026 modifiziert”).

|  | DIN 913–916 | ISO 4026–4029 |
| --- | --- | --- |
| Status | wycofane | aktualne, wydanie 2026 (zastąpiło 2003) |
| Średnice | M1,4–M24, z M1,4, M1,8, M14, M18, M22 | M1,6–M24; od 2026 do M30 dla stali |
| Długości 14, 18, 22, 28 mm | w szeregu | usunięte |
| Gwint, koniec, imbus s | wspólne | wspólne |
| Tolerancja gniazda | wg DIN | zmieniona |
| Klasa — stal | 45H | 45H wg ISO 898-5 |

## Co się zmieniło przy przejściu na ISO

średnice · długości · gniazdo

Nominalne wymiary końca i rozmiar gniazda w średnicach wspólnych się nie zmieniły. Zmiany dotyczą czterech rzeczy:

- **Średnice.** M1,4 i M1,8 oraz M14, M18 i M22 nie weszły do ISO. Szereg ISO idzie M12 → M16 → M20 → M24. W katalogu M14 jest w rodzinach ISO 4026 i ISO 4027 — to średnica z DIN 913 i DIN 914.
- **Długości** 14, 18, 22 i 28 mm wypadły z szeregu ISO. Wkręty o długości 14 i 18 mm są w katalogu, ale norma ISO ich nie przewiduje.
- **Gniazdo.** Rozmiar klucza s został ten sam, zmieniła się jego tolerancja.
- **Wydanie 2026.** Normy ISO 4026–4029 wydano ponownie w lutym 2026: gwint zwykły M1,6–M30 dla stali, M1,6–M24 dla stali nierdzewnej, klasa dokładności A. Norma wprost zaznacza, że wkręty dociskowe nie są przeznaczone do obciążeń rozciągających.

Tylko średnice, które są w jednej normie. M1,6–M24 bez M14, M18 i M22 — w obu, z tym samym gniazdem, np. M3 — 1,5 mm, M8 — 4 mm, M12 — 6 mm. Pełna tabela kluczy: [rozmiary kluczy do śrub](https://swiatsrub.pl/poradnik/rozmiary-kluczy-do-srub#imbusowe). Nawias — średnica niezalecana.

| Gwint | DIN 913–916 | ISO 4026–4029 |
| --- | --- | --- |
| M1,4 | tak | — |
| M1,8 | tak | — |
| (M14) | tak | — |
| (M18) | tak | — |
| (M22) | tak | — |
| M30 | — | od 2026, tylko stal |

Klasa stali jest w obu normach ta sama: 45H, czyli twardość 450–560 HV wg ISO 898-5. Dla stali nierdzewnej karty ISO podają klasy twardości wg ISO 3506-3: A1-12H oraz A2-21H do A5-21H.

## Który koniec do czego

praktyka, nie wymóg normy

Wkręt dociskowy trzyma część na wałku dociskiem końca. Od końca zależy, czy wałek trzeba przygotować i jaki ślad na nim zostanie.

### Sytuacja — który koniec

| Przypadek | Wskazanie |
| --- | --- |
| zwykłe mocowanie, wałek bez przygotowania | ISO 4029 |
| częste przestawianie, wałek ze ścięciem | ISO 4026 |
| powierzchnia, której nie wolno uszkodzić | ISO 4026 |
| stała pozycja, nawiercone gniazdo stożkowe | ISO 4027 |
| położenie w otworze lub rowku | ISO 4028 |

zamiennik DIN: 4026 → 913 · 4027 → 914 · 4028 → 915 · 4029 → 916

### Co przygotować na wałku

| Koniec | Wałek |
| --- | --- |
| płaski | ścięcie (płaszczyzna) |
| stożkowy | nawiercenie stożkowe |
| czop | otwór lub rowek |
| wgłębiony | nic; zostawia ślad |

praktyka montażowa, nie wymóg normy

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> dobór i montaż — praktyka, nie wymóg normy
> 
> - **Wgłębiony (ISO 4029)** to wybór domyślny: krawędź wgłębienia wcina się w wałek i trzyma bez przygotowania, ale zostawia pierścieniowy ślad. Do częstego przestawiania się nie nadaje.
> - **Płaski (ISO 4026)** dociska bez wcinania się — do części przestawianych i do powierzchni, których nie wolno uszkodzić. Najpewniej trzyma na ścięciu wyfrezowanym na wałku.
> - **Stożkowy (ISO 4027)** wchodzi w nawiercone gniazdo i ustala położenie na stałe. Bez gniazda wbija się punktowo.
> - **Czop (ISO 4028)** wchodzi w otwór albo rowek: ustala położenie kształtem, nie tarciem, i może prowadzić część w rowku.
> - Przy drganiach zabezpiecz gwint klejem albo dokręć drugi wkręt jako kontrę — zob. [zabezpieczenie śrub przed odkręceniem](https://swiatsrub.pl/poradnik/zabezpieczenie-srub-przed-odkreceniem).

## Przykład zamiany: Wkręt M8 × 10 do ustalenia piasty

kontrola przed zamówieniem

> **Przykład i kontrola — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> wskazówki doboru, nie zatwierdzenie zamiany
> 
> ISO 4026 M8 × 10 ma płaski koniec; ISO 4029 o tym samym wymiarze — wgłębiony. Ten sam imbus 4 mm nie oznacza tej samej funkcji ani śladu na wałku. Przenoś numer normy określający koniec razem z wymiarem i klasą twardości.
> 
> - Sprawdź przygotowanie wałka: płaszczyznę, gniazdo lub rowek.
> - Klasa 45H opisuje twardość; nie odczytuj jej jak 8.8.
> - Dobierz docisk i zabezpieczenie według danych producenta; płaski koniec także może uszkodzić miękką powierzchnię.

## Jak zamówić

oznaczenie wg kart norm

- **ISO 4026**: Śruba bez łba z gniazdem sześciokątnym ISO 4026 – M6 × 12 – 45H
- **ISO 4029**: Śruba bez łba z gniazdem sześciokątnym ISO 4029 – M6 × 12 – 45H
- **w handlu**: „DIN 913 M6 × 12 45H” — ten sam wkręt pod dawnym numerem

nazwa · norma · gwint × długość · klasa

Nazwa w normie jest wspólna dla wszystkich czterech wersji: „śruba bez łba z gniazdem sześciokątnym”. O końcu mówi tylko numer. Dlatego numer normy musi być w zamówieniu — samo „wkręt dociskowy M6 × 12” nie mówi, który koniec. Dla stali nierdzewnej zamiast 45H podaje się klasę, np. A2-21H.

ISO 4026–4029 obejmują tylko gwint zwykły. Wkręty z gwintem drobnozwojnym, które katalog ma w rodzinie ISO 4026, zamawia się z podanym skokiem: M8 × 1 × 10.

> **Uwaga:** DIN 913 = ISO 4026 (płaski), DIN 914 = ISO 4027 (stożkowy), DIN 915 = ISO 4028 (czop), DIN 916 = ISO 4029 (wgłębiony). Różnica DIN–ISO to tylko M1,4, M1,8, M14, M18, M22 i kilka długości.

## Powiązane porównania i karty

śruby z gniazdem sześciokątnym

- [Rozmiary kluczy do śrub](https://swiatsrub.pl/poradnik/rozmiary-kluczy-do-srub#imbusowe) — klucz imbusowy do wkrętów dociskowych M3–M24 obok śrub z łbem.
- [DIN 912 a ISO 4762](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-912-vs-iso-4762) — śruba imbusowa z łbem walcowym: ta sama zmiana numeru, też bez zmiany gniazda.
- [Normy DIN i ISO](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy-din-iso#tabela) — skąd dwa numery i tabela odpowiedników.
- Karty norm: [ISO 4026](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/iso-4026) · [ISO 4027](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/iso-4027) · [ISO 4028](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/iso-4028) · [ISO 4029](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/iso-4029).

## Źródła i stan danych

stan na 16.10.2026

- Wymiary końców, gniazda, klasy i oznaczenia ISO 4026–4029: karty norm w tym serwisie (dane z katalogu producenta).
- Zakres wydań ISO 4026–4029:2026: opisy norm w katalogu ISO.
- Zmiany DIN 913–916 → ISO 4026–4029 i szereg rozmiarów DIN: noty producentów i dystrybutorów o zmianie norm oraz tablice wymiarów norm.
- Klasa 45H: tablice własności wg ISO 898-5 publikowane przez producentów elementów złącznych.

## Źródła i dokumentacja

Wskazane materiały i wydania norm wykorzystano przy opracowaniu artykułu. Link do normy może prowadzić do opisu wydawcy; dostęp do pełnego tekstu bywa płatny. Wskazania inżynierskie oznaczamy osobno od wymagań norm.

1. DIN 913–916 / ISO 4026–4029 — DIN. Kształty końców, gniazda i zakresy rozmiarów wkrętów dociskowych.

2. ISO 898-5 / ISO 3506-3 — ISO. Klasy twardości wkrętów dociskowych.

3. [Karty norm DIN, ISO, PN i AN](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy) — Świat Śrub. Karty danych katalogowych: wymiary, symbole i dostępne wykonania; nie są pełnym tekstem norm.

## Powiązane produkty i kategorie

- [ISO 4026](https://swiatsrub.pl/category/dociskowe-bez-lba/norma~iso-4026): ≙ DIN 913 · płaski

- [ISO 4027](https://swiatsrub.pl/category/dociskowe-bez-lba/norma~iso-4027): ≙ DIN 914 · stożkowy

- [ISO 4028](https://swiatsrub.pl/products/wkret-docisk-6-kt-czop-45h-surowe-iso-4028): ≙ DIN 915 · czop

- [ISO 4029](https://swiatsrub.pl/category/dociskowe-bez-lba/norma~iso-4029): ≙ DIN 916 · wgłębiony

Aktualne wykonania, jednostki sprzedaży, wielkości opakowań, ceny i dostępność sprawdź na karcie wybranego wariantu produktu.

## Czytaj dalej

- [Normy DIN i ISO: dlaczego ta sama śruba ma dwa numery](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy-din-iso/index.md)

- [DIN 912 a ISO 4762 — czy to ta sama śruba imbusowa?](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-912-vs-iso-4762/index.md)

- [Rozmiar klucza do śruby: tabela M3–M36 (DIN, ISO, imbus)](https://swiatsrub.pl/poradnik/rozmiary-kluczy-do-srub/index.md)