# Okulary ochronne EN 166: jak czytać oznaczenia na oprawie i szybie

Źródło: [Świat Śrub — artykuł](https://swiatsrub.pl/poradnik/okulary-ochronne-en-166)

Aktualizacja treści: 2026-10-18. Język: polski.

Opracowanie: Świat Śrub. [Zasady redakcyjne i zgłaszanie poprawek](https://swiatsrub.pl/poradnik/zasady-redakcyjne).

Okulary ochronne mają dwa oznaczenia: na oprawie i na szybie. Jak czytać je znak po znaku, które symbole mogą stać na okularach, a które tylko na goglach i osłonach twarzy — i co zmienia norma EN ISO 16321-1, która zastąpiła EN 166.

EN 166 zapisuje właściwości ochrony oczu w dwóch ciągach znaków. Na szybie: kod filtra, znak producenta, klasa optyczna, odporność mechaniczna i symbole dodatkowe. Na oprawie: znak producenta, numer normy, zakres zastosowania i odporność mechaniczna. Okulary wg EN 166 w katalogu mają klasę optyczną 1 i odporność F — chronią przed odpryskami o niskiej energii, nie przed cieczami ani pyłem.

## Przykład: gogle nie zawsze są przeciwchemiczne

przykład i kontrola przed zakupem

> **Przykład i kontrola — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> wskazówki doboru, nie zatwierdzenie zamiany
> 
> Forma gogli sama nie potwierdza ochrony przed rozbryzgiem. Dla EN 166 odczytaj pole zastosowania na oprawie i ograniczenia instrukcji. Jeśli model jest oznaczony EN ISO 16321-1, użyj jego systemu symboli, zamiast przypisywać mu znaczenie liter F/B/A.
> 
> - Potwierdź standard i oznaczenie całego zestawu oprawa–szyba.
> - Dobierz filtr i odporność do konkretnego zagrożenia, temperatury i warunków widzenia.
> - Sprawdź dopasowanie z korekcją wzroku, półmaską i ochronnikiem słuchu.

## Oznaczenie na szybie i na oprawie

kolejność wg EN 166

Kolejność znaków jest stała, ale nie każdy znak musi wystąpić: kod filtra ma tylko szyba filtrująca, a K i N — tylko szyba, którą tak zbadano. Na szybie (w normie: okularze) czyta się od lewej:

- **kod filtra**: rodzaj filtra i stopień zaciemnienia rozdzielone łącznikiem, np. 2C-1,2; szyba bez filtra go nie ma
- **znak producenta**: litera lub logo; na okularach z katalogu — H
- **1 · 2 · 3**: klasa optyczna: 1 — do pracy ciągłej (moc optyczna szyby w granicach ±0,06 dioptrii), 2 — do pracy okresowej (±0,12 dioptrii), 3 — do krótkiego użycia
- **S · F · B · A**: odporność mechaniczna; T dopisane po literze — także w skrajnych temperaturach
- **9**: stopiony metal i gorące ciała stałe — jeśli dotyczy, także na szybie
- **K · N**: odporność na uszkodzenie powierzchni drobnymi cząstkami · na zaparowanie

Oznaczenie szyby wg EN 166:2001

Na oprawie: znak producenta, numer normy **EN 166** (czasem skrócony do 166), cyfry zakresu zastosowania i odporność mechaniczna. Jeśli symbol uderzenia na oprawie i na szybie się różni, całe okulary mają niższy z dwóch.

## Odporność na uderzenie: S, F, B, A i T

EN 166

Wg EN 166. Okulary z zausznikami mogą mieć najwyżej F lub FT; B i A wymagają gogli albo osłony twarzy.

| Symbol | Badanie | Może wystąpić na |
| --- | --- | --- |
| S | zwiększona wytrzymałość: kulka stalowa 22 mm, ok. 5,1 m/s | szybach |
| F | cząstka o niskiej energii, 45 m/s | okularach, goglach, osłonach twarzy |
| B | cząstka o średniej energii, 120 m/s | goglach i osłonach twarzy |
| A | cząstka o wysokiej energii, 190 m/s | osłonach twarzy |
| T | dopisane do F, B lub A: ta sama próba także w −5 °C i +55 °C | jak litera, przy której stoi |

Okulary i gogle wg EN 166 w katalogu mają F: ochronę przed odpryskami o niskiej energii, jakie powstają przy szlifowaniu, wierceniu czy cięciu. Gogli i osłon twarzy z B lub A w ofercie nie ma.

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> dobór litery do pracy — praktyka, nie wymóg normy
> 
> Gdy odpryski mogą mieć większą energię — przy skuwaniu czy kuciu — nie dobieraj ochrony tylko według nazwy czynności. Oceń energię i kierunek zagrożenia, ochronę twarzy oraz zakres zastosowania modelu; F nie jest ogólnym dopuszczeniem do każdej pracy szlifierskiej.

## Zakres zastosowania: 3, 4, 5, 8, 9

cyfry na oprawie

![Bezbarwne gogle Messeken z czarną taśmą](https://swiatsrub.pl/guide/catalogue/gogle-messeken.png)

Zdjęcie katalogowe: [MESSEKEN gogle ochronne transparentne uni ](https://swiatsrub.pl/products/messeken-gogle-ochronne-transparentne-uni). Gogle Messeken — przykład pokazujący, że forma gogli sama nie oznacza ochrony przed pyłem lub chemikaliami. Sprawdź deklarowany zakres.

- **3**: krople cieczy (gogle) · bryzgi cieczy (osłony twarzy)
- **4**: duży pył, cząstki powyżej 5 µm
- **5**: gazy i drobny pył, cząstki poniżej 5 µm
- **8**: łuk elektryczny zwarcia
- **9**: stopiony metal i gorące ciała stałe — gogle i osłony twarzy; symbol na oprawie i na szybie, razem z F, B lub A

Zakres zastosowania wg EN 166

**Okulary z zausznikami nie mają symboli 3, 4, 5 ani 9** — tych właściwości nie bada się dla okularów, bo przed takimi zagrożeniami okulary nie chronią. Do bryzgów chemikaliów, pyłu i gazów potrzebne są gogle z odpowiednią cyfrą na oprawie. Gogle bez tych cyfr chronią przed odpryskami, ale nie są goglami przeciwpyłowymi ani przeciwchemicznymi — tak jest w przypadku [gogli Messeken](https://swiatsrub.pl/products/messeken-gogle-ochronne-transparentne-uni), których oprawa ma oznaczenie H 166 F.

## Filtry: co znaczy 2C-1,2 i 5-3,1

kod filtra · stopień zaciemnienia

Szyba filtrująca ma przed znakiem producenta numer skali: kod rodzaju filtra i stopień zaciemnienia, rozdzielone łącznikiem. Im wyższy stopień, tym ciemniejszy filtr; 1,2 to stopień najjaśniejszy — szyba bezbarwna albo żółta.

Numer skali filtra wg EN 166.

| Kod | Filtr | Norma |
| --- | --- | --- |
| 2 | nadfiolet (UV) | EN 170 |
| 2C lub 3 | nadfiolet, z dobrym rozpoznawaniem barw | EN 170 |
| 4 | podczerwień (IR) | EN 171 |
| 5 | przeciwsłoneczny | EN 172 |
| 6 | przeciwsłoneczny z wymaganiem dla podczerwieni | EN 172 |
| bez kodu | spawalniczy — sam stopień zaciemnienia | EN 169 |

Na okularach z katalogu: **2C-1,2** to filtr UV z dobrym rozpoznawaniem barw w najjaśniejszym stopniu, np. na [okularach Augam](https://swiatsrub.pl/products/augam-okulary-ochronne-bezbarwne-uni). **5-3,1** na [okularach Mainz przyciemnianych](https://swiatsrub.pl/products/mainz-okulary-ochronne-przyciemniane-uni) to filtr przeciwsłoneczny do pracy na zewnątrz — nie filtr spawalniczy. Opis tych okularów wprost wyklucza spawanie: do niego potrzebna jest osłona z filtrem spawalniczym wg EN 169.

## Przykład z katalogu znak po znaku

okulary Bomst

### H EN166 FT — oprawa

- **1. znak: H** — znak producenta

- **2. znak: EN166** — numer normy

- **zakres: —** — brak 3, 4, 5, 9 — okulary z zausznikami ich nie mają

- **uderzenie: FT** — cząstka o niskiej energii, także w −5 °C i +55 °C (45 m/s)

### 2C-1.2 H 1 FT — szyba

- **filtr: 2C-1,2** — UV z dobrym rozpoznawaniem barw, szyba bezbarwna

- **producent: H** — ten sam znak co na oprawie

- **klasa optyczna: 1** — do pracy przez całą zmianę (±0,06 dioptrii)

- **uderzenie: FT** — zgodne z oprawą, więc całe okulary mają FT

- **K · N: —** — brak w oznaczeniu: powłoki z opisu nie są deklarowane wg EN 166

Oznaczenia z opisu [okularów Bomst](https://swiatsrub.pl/products/bomst-okulary-ochronne-bezbarwne-uni).

## EN 166 a nowa norma EN ISO 16321-1

od 11 listopada 2025

EN ISO 16321-1 zastępuje EN 166 jako system wymagań ochrony oczu. Wycofanie odniesienia do EN 166 z wykazu norm zharmonizowanych nie jest tym samym co automatyczny zakaz używania wszystkich okularów z tym oznaczeniem. Przy zakupie sprawdź dokumentację zgodności konkretnego modelu i instrukcję; sam nadruk normy lub data starego certyfikatu nie wystarczają do oceny jego statusu.

Nowa norma ma inne litery i inne prędkości próby uderzenia: **C** — 45 m/s, **D** — 80 m/s, **E** — 120 m/s (w EN 166: F — 45, B — 120, A — 190 m/s), a do tego próbę uderzenia dużą masą, oznaczaną **HM**. Litery z dwóch norm nie przekładają się jedna na drugą. W katalogu wg nowej normy oznaczono [okulary Zirlau](https://swiatsrub.pl/products/zirlau-okulary-ochronne-3d-lustrzane-przyciemniane-uni) — ich oznaczenie zawiera m.in. CT i HMT. Czytaj je według instrukcji producenta, nie według tabel EN 166.

Okulary ochronne są w katalogu w dziale [ochrona oczu i twarzy](https://swiatsrub.pl/category/ochrona-oczu-i-twarzy), a kolejne modele, w tym okulary ochronne z korekcją od +1,5 do +3,0 dioptrii, w dziale [artykuły ochronne](https://swiatsrub.pl/category/artykuly-ochronne).

> **Uwaga:** Na okularach sprawdź trzy rzeczy: klasę optyczną (1 — do całej zmiany), literę uderzenia (w okularach najwyżej F) i cyfry zakresu na oprawie — bez 3, 4 lub 5 nie ma ochrony przed cieczą, pyłem i gazem. O wymaganej ochronie oczu decyduje ocena ryzyka — ten tekst jej nie zastępuje. Pozostałe oznaczenia ŚOI zebraliśmy w [przewodniku po oznaczeniach BHP](https://swiatsrub.pl/poradnik/oznaczenia-bhp), a klasy butów roboczych — w [artykule o klasach obuwia](https://swiatsrub.pl/poradnik/klasy-obuwia-roboczego).

## Źródła i dokumentacja

Wskazane materiały i wydania norm wykorzystano przy opracowaniu artykułu. Link do normy może prowadzić do opisu wydawcy; dostęp do pełnego tekstu bywa płatny. Wskazania inżynierskie oznaczamy osobno od wymagań norm.

1. [Decyzja wykonawcza (UE) 2024/2599](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32024D2599) — Komisja Europejska / EUR-Lex. Zmiana wykazu norm zharmonizowanych ŚOI, w tym odniesienia do EN 166; wycofanie odniesienia nie jest ogólnym zakazem użytkowania.

2. [Rozporządzenie (UE) 2016/425 w sprawie ŚOI](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32016R0425) — Unia Europejska / EUR-Lex. Obowiązki producenta, ocena zgodności i dokumentacja; załącznik V: certyfikat badania typu UE i jego przegląd.

3. EN 166:2001 — CEN / krajowe jednostki normalizacyjne. Historyczne oznaczenia opraw i szybek oraz pola zastosowania.

4. EN 166:2002 — Globus Group. Objaśnienia oznaczeń optycznych i mechanicznych.

5. EN ISO 16321-1 — CEN / krajowe jednostki normalizacyjne. Następca EN 166; zakres ochrony oczu i twarzy.

## Powiązane produkty i kategorie

- [EN 166](https://swiatsrub.pl/category/ochrona-oczu-i-twarzy): okulary i gogle

- [Bezbarwne](https://swiatsrub.pl/category/ochrona-oczu-i-twarzy/kolor~transparentny): do hali

- [FT](https://swiatsrub.pl/products/bomst-okulary-ochronne-bezbarwne-uni): 45 m/s, −5…+55 °C

- [5-3,1](https://swiatsrub.pl/products/mainz-okulary-ochronne-przyciemniane-uni): filtr przeciwsłoneczny

- [Gogle F](https://swiatsrub.pl/products/messeken-gogle-ochronne-transparentne-uni): bez 3, 4, 5

Aktualne wykonania, jednostki sprzedaży, wielkości opakowań, ceny i dostępność sprawdź na karcie wybranego wariantu produktu.

## Czytaj dalej

- [Oznaczenia BHP: normy na rękawicach, butach, odzieży i okularach](https://swiatsrub.pl/poradnik/oznaczenia-bhp/index.md)

- [Oznaczenia obuwia roboczego: SB, S1, S1P, S3 i SR wg EN ISO 20345](https://swiatsrub.pl/poradnik/klasy-obuwia-roboczego/index.md)

- [EN 388: jak czytać oznaczenia rękawic (np. 4X42C)](https://swiatsrub.pl/poradnik/en-388-oznaczenia-rekawic/index.md)