# Oznaczenia BHP: normy na rękawicach, butach, odzieży i okularach

Źródło: [Świat Śrub — artykuł](https://swiatsrub.pl/poradnik/oznaczenia-bhp)

Aktualizacja treści: 2026-10-18. Język: polski.

Opracowanie: Świat Śrub. [Zasady redakcyjne i zgłaszanie poprawek](https://swiatsrub.pl/poradnik/zasady-redakcyjne).

Na każdym środku ochrony indywidualnej są dwa rodzaje oznaczeń: znak CE i kod normy. Co mówi każde z nich, czym różnią się kategorie I, II i III — i jak czytać kody na rękawicach, butach, odzieży ostrzegawczej, okularach i ochronnikach słuchu.

Każdy środek ochrony indywidualnej (ŚOI) sprzedawany w UE nosi dwa rodzaje oznaczeń. Znak CE mówi, że wyrób przeszedł ocenę zgodności. Kod normy mówi, co dokładnie zbadano i z jakim wynikiem. Ten przewodnik zbiera w jednym miejscu kody z rękawic, butów, odzieży ostrzegawczej, okularów i ochronników słuchu.

## Przykład: ten sam znak CE, inny zakres ochrony

przykład i kontrola przed zakupem

> **Przykład i kontrola — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> wskazówki doboru, nie zatwierdzenie zamiany
> 
> Rękawica z EN 388 i ochronnik słuchu z EN 352 odpowiadają na różne zagrożenia. Sam CE nie porównuje ich skuteczności. Przy zakupie konkretnego modelu zestaw oznaczenie na wyrobie, instrukcję i deklarację zgodności UE z oceną ryzyka na stanowisku.
> 
> - Sprawdź model, rozmiar, producenta i rok normy, a nie sam piktogram.
> - Porównaj wymagane właściwości oraz wyłączenia w instrukcji.
> - Potwierdź współpracę ŚOI: np. zauszniki okularów mogą pogorszyć uszczelnienie nauszników.

## Znak CE i trzy kategorie ŚOI

rozporządzenie (UE) 2016/425

Od 21 kwietnia 2018 r. ŚOI w UE podlegają rozporządzeniu (UE) 2016/425. Dzieli ono ryzyka na trzy kategorie, a od kategorii zależy, kto sprawdza wyrób, zanim trafi na rynek.

Wg rozporządzenia (UE) 2016/425, załącznik I i art. 19. Certyfikat badania typu UE wydaje się najwyżej na pięć lat.

| Kategoria | Ryzyko | Ocena zgodności | Przy znaku CE |
| --- | --- | --- | --- |
| I | minimalne: powierzchowne urazy mechaniczne, słabe środki czyszczące, powierzchnie do 50 °C, warunki atmosferyczne niebędące ekstremalnymi | producent sam (moduł A) | sam znak CE |
| II | wszystkie ryzyka spoza kategorii I i III | badanie typu UE w jednostce notyfikowanej (moduł B) + kontrola produkcji (moduł C) | sam znak CE |
| III | bardzo poważne skutki: śmierć lub nieodwracalny uszczerbek na zdrowiu | badanie typu UE + nadzór nad produkcją (moduł C2 lub D) | CE + numer jednostki notyfikowanej |

Do kategorii III rozporządzenie zalicza m.in. substancje niebezpieczne, upadek z wysokości, porażenie prądem i szkodliwy hałas — dlatego ochronniki słuchu i półmaski filtrujące należą do kategorii III. Za znakiem CE stoi wtedy czterocyfrowy numer jednostki notyfikowanej, która nadzoruje produkcję; **1437** to na przykład Centralny Instytut Ochrony Pracy – PIB. W katalogu filtrujesz po kategorii: [kat. II](https://swiatsrub.pl/category/bhp/kategoria-soi~kat-ii) i [kat. III](https://swiatsrub.pl/category/bhp/kategoria-soi~kat-iii). Deklarację zgodności, jeśli producent ją udostępnia, znajdziesz w dokumentach na karcie produktu.

## Rękawice

EN 388 · EN ISO 21420

Rękawice chroniące przed zagrożeniami mechanicznymi mają piktogram młotka i kod **EN 388** — do sześciu znaków: ścieranie, przecięcie metodą Coup, rozdarcie, przekłucie, przecięcie metodą TDM (A–F) i uderzenie (P). Wymagania ogólne, w tym rozmiary i nieszkodliwość materiałów, opisuje EN ISO 21420 (dawniej EN 420). Chemikalia, ciepło i zimno mają osobne normy: EN ISO 374-1, EN 407 i EN 511.

Jak czytać kod znak po znaku, co znaczy X i dlaczego rękawice antyprzecięciowe porównuje się po literze, wyjaśniamy w artykule [EN 388: oznaczenia rękawic](https://swiatsrub.pl/poradnik/en-388-oznaczenia-rekawic). W katalogu: [ochrona dłoni](https://swiatsrub.pl/category/ochrona-dloni) i [rękawice z kodem EN 388](https://swiatsrub.pl/category/rekawice/norma-en~en-388).

## Obuwie

EN ISO 20345 · EN ISO 20347

Buty z literą S w oznaczeniu (SB, S1, S1P, S3…) to obuwie bezpieczne wg **EN ISO 20345**, z podnoskiem wytrzymującym uderzenie 200 J. Litera O (OB, O1–O7) oznacza obuwie zawodowe wg **EN ISO 20347**, bez podnoska ochronnego. Po klasie stoją symbole dodatkowe: antypoślizg (SRA, SRB, SRC wg wydania 2011 albo SR wg wydania 2022), FO, WR, rodzaj wkładki antyprzebiciowej (P, PL, PS).

Drabinę klas, porównanie S1P z S3 i zmiany z 2022 r. opisuje artykuł [klasy obuwia roboczego](https://swiatsrub.pl/poradnik/klasy-obuwia-roboczego). W katalogu: [ochrona nóg](https://swiatsrub.pl/category/ochrona-nog), [obuwie bezpieczne](https://swiatsrub.pl/category/obuwie-bezpieczne) i [obuwie zawodowe](https://swiatsrub.pl/category/obuwie-zawodowe).

## Odzież ostrzegawcza

EN ISO 20471

Odzież o intensywnej widzialności ma piktogram z liczbą obok — to klasa wg **EN ISO 20471**. Klasa wynika z powierzchni dwóch materiałów: fluorescencyjnego tła, które widać za dnia, i taśm odblaskowych, które odbijają światło reflektorów. Powierzchnie mierzy się na najmniejszym rozmiarze, z zapiętymi zapięciami.

Wg EN ISO 20471:2013+A1:2016. Dozwolone kolory tła: fluorescencyjny żółty, pomarańczowo-czerwony i czerwony.

| Klasa | Tło fluorescencyjne min. \[m²\] | Materiał odblaskowy min. \[m²\] |
| --- | ---: | ---: |
| 1 | 0,14 | 0,10 |
| 2 | 0,50 | 0,13 |
| 3 | 0,80 | 0,20 |

Sama kamizelka rzadko ma 0,80 m² tła, więc klasę 3 osiąga zwykle zestaw — kurtka ze spodniami albo kombinezon. Zestaw liczy się jako klasa 3 tylko wtedy, gdy producent tak go certyfikował i opisał w instrukcji. Na etykiecie jest też maksymalna liczba prań, po której odzież zachowuje wymagane właściwości. W katalogu: [odzież ostrzegawcza](https://swiatsrub.pl/category/odziez-ostrzegawcza), w kolorze [żółtym](https://swiatsrub.pl/category/odziez-ostrzegawcza/kolor~zolty-hi-vis) i [pomarańczowym](https://swiatsrub.pl/category/odziez-ostrzegawcza/kolor~pomaranczowy-hi-vis).

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> konwencja dostawców, nie wymóg normy
> 
> Norma wiąże klasę z oceną ryzyka, nie z liczbą. Część producentów podaje orientacyjnie: klasa 1 przy ruchu pojazdów do ok. 30 km/h, klasa 2 do ok. 60 km/h, klasa 3 przy szybszym ruchu, przy drogach i w złej widoczności. Rozstrzyga ocena ryzyka na konkretnym stanowisku.

## Okulary i osłony twarzy

EN 166

Na okularach wg **EN 166** są dwa oznaczenia: na oprawie i na szybie (okularze). Każde to ciąg symboli — znak producenta, klasa optyczna, wytrzymałość mechaniczna, zakres zastosowania i właściwości dodatkowe.

- **1 · 2 · 3**: klasa optyczna szyby: 1 — do pracy ciągłej, 2 — do pracy okresowej, 3 — do krótkiego użycia
- **S**: zwiększona wytrzymałość: próba kulką stalową 22 mm, 43 g, ok. 5,1 m/s
- **F · B · A**: uderzenie cząstek o niskiej (45 m/s), średniej (120 m/s) i wysokiej energii (190 m/s); B — gogle i osłony twarzy, A — tylko osłony twarzy
- **T**: dopisane do F, B lub A: odporność na uderzenie także w skrajnych temperaturach (−5 °C i +55 °C)
- **3 · 4 · 5**: krople i bryzgi cieczy · duży pył (\> 5 µm) · gazy i drobny pył (\< 5 µm); na oprawie
- **8 · 9**: łuk elektryczny zwarcia · stopiony metal i gorące ciała stałe; na oprawie i na szybie
- **K · N**: odporność na zarysowanie drobnymi cząstkami · na zaparowanie

Oznaczenia wg EN 166

Jeżeli symbol uderzenia (F, B, A) nie jest wspólny dla oprawy i szyby, całe okulary mają niższą z dwóch wartości. Okulary bez cyfry 3, 4 lub 5 na oprawie nie są przeznaczone do ochrony przed cieczami, pyłem i gazami. W katalogu: [ochrona oczu i twarzy](https://swiatsrub.pl/category/ochrona-oczu-i-twarzy).

## Ochronniki słuchu

EN 352 · SNR

Norma **EN 352** ma osobne części dla każdego typu ochronnika: EN 352-1 — nauszniki, EN 352-2 — wkładki przeciwhałasowe (zatyczki), EN 352-3 — nauszniki mocowane do hełmu ochronnego lub osłony twarzy. Na opakowaniu jest **SNR** — jednoliczbowa ocena tłumienia w decybelach, wyznaczana metodą z EN ISO 4869-2 — oraz wartości **H, M, L**: tłumienie hałasu z przewagą wysokich, średnich i niskich częstotliwości.

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> tłumienie w praktyce
> 
> SNR to wynik laboratoryjny. Źle dopasowany ochronnik albo zdejmowany co chwilę tłumi wyraźnie mniej, niż podaje etykieta. Do hałasu z przewagą niskich tonów (sprężarki, silniki) patrz na L, nie tylko na SNR. W katalogu: [ochrona słuchu](https://swiatsrub.pl/category/ochrona-sluchu) i [nauszniki EN 352-1](https://swiatsrub.pl/category/ochrona-sluchu/norma-en~en-352-1).

## Głowa i drogi oddechowe

EN 397 · EN 149

Przemysłowe hełmy ochronne oznacza się normą **EN 397** — w katalogu [hełmy EN 397](https://swiatsrub.pl/category/ochrona-glowy/norma-en~en-397) i cała [ochrona głowy](https://swiatsrub.pl/category/ochrona-glowy). Półmaski filtrujące wg **EN 149** mają klasy FFP1, FFP2 i FFP3, z dopuszczalną penetracją filtra odpowiednio 20, 6 i 1 %, oraz dopisek **NR** (na jedną zmianę) lub **R** (wielokrotnego użytku); litera **D** oznacza zaliczoną próbę zatykania pyłem dolomitowym. W katalogu: [ochrona dróg oddechowych](https://swiatsrub.pl/category/ochrona-drog-oddechowych).

> **Uwaga:** Znak CE mówi, że wyrób przeszedł ocenę zgodności. Kod normy mówi, przed czym i w jakim stopniu chroni. Do zakupu potrzebne są oba, a o tym, jakiej ochrony wymaga stanowisko, decyduje ocena ryzyka — ten przewodnik jej nie zastępuje.

## Źródła i dokumentacja

Wskazane materiały i wydania norm wykorzystano przy opracowaniu artykułu. Link do normy może prowadzić do opisu wydawcy; dostęp do pełnego tekstu bywa płatny. Wskazania inżynierskie oznaczamy osobno od wymagań norm.

1. [Rozporządzenie (UE) 2016/425 w sprawie ŚOI](https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32016R0425) — Unia Europejska / EUR-Lex. Obowiązki producenta, ocena zgodności i dokumentacja; załącznik V: certyfikat badania typu UE i jego przegląd.

2. [Process of Selection — Hearing CAT III guidance](https://multimedia.3m.com/mws/media/1522364O/hearing-cat-3-guidance-brochure.pdf) — 3M. S. 4: dane pomiarowe wymagane dla metod SNR, HML i pasm oktawowych; dopasowanie oraz współpraca ŚOI.

3. [Rozporządzenie (UE) 2016/425 w sprawie środków ochrony indywidualnej](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/425/oj) — Parlament Europejski i Rada UE. Załącznik I, art. 17 i 19: kategorie ryzyka, CE i ocena zgodności.

4. [EN 388:2016 + A1:2018 — Protective gloves against mechanical risks](https://satra.com/ppe/EN388.php) — SATRA. Kolejność oznaczeń i metody badań odporności mechanicznej rękawic.

5. EN ISO 20345 / EN ISO 20471 / EN 166 / EN 352 — CEN / krajowe jednostki normalizacyjne. Rodziny oznaczeń opisane w artykule.

## Powiązane produkty i kategorie

- [BHP](https://swiatsrub.pl/category/bhp): wszystkie ŚOI

- [KAT. III](https://swiatsrub.pl/category/bhp/kategoria-soi~kat-iii): CE + nr jednostki

- [EN 388](https://swiatsrub.pl/category/rekawice/norma-en~en-388): rękawice

- [EN ISO 20471](https://swiatsrub.pl/category/odziez-ostrzegawcza): odzież ostrzegawcza

- [EN 352-1](https://swiatsrub.pl/category/ochrona-sluchu/norma-en~en-352-1): nauszniki

Aktualne wykonania, jednostki sprzedaży, wielkości opakowań, ceny i dostępność sprawdź na karcie wybranego wariantu produktu.

## Czytaj dalej

- [EN 388: jak czytać oznaczenia rękawic (np. 4X42C)](https://swiatsrub.pl/poradnik/en-388-oznaczenia-rekawic/index.md)

- [Oznaczenia obuwia roboczego: SB, S1, S1P, S3 i SR wg EN ISO 20345](https://swiatsrub.pl/poradnik/klasy-obuwia-roboczego/index.md)

- [Ochronniki słuchu: co znaczy SNR i H, M, L (EN 352)](https://swiatsrub.pl/poradnik/ochronniki-sluchu-snr/index.md)