# Pręt gwintowany: wytrzymałość klas 4.8, 8.8 i 10.9

Źródło: [Świat Śrub — artykuł](https://swiatsrub.pl/poradnik/pret-gwintowany-wytrzymalosc)

Aktualizacja treści: 2026-10-18. Język: polski.

Opracowanie: Świat Śrub. [Zasady redakcyjne i zgłaszanie poprawek](https://swiatsrub.pl/poradnik/zasady-redakcyjne).

Ile wytrzyma pręt gwintowany M10 albo M12 i czym różni się pręt 4.8 od 8.8? Siły zrywające i obciążenia próbne wg ISO 898-1 dla klas, w których sprzedaje się pręty, oraz to, czego żadna tabela nie powie o pręcie bez klasy.

O wytrzymałości pręta gwintowanego decyduje klasa, nie norma wymiarowa. Pręt M10 klasy 4.8 według ISO 898-1 zrywa się przy co najmniej **24,4 kN** (ok. 2,5 t), pręt M10 klasy 8.8 — przy **46,4 kN** (ok. 4,7 t). To siły z próby rozciągania, a nie obciążenie robocze: obciążenie robocze nie wynika wprost z tych liczb i zależy od całego połączenia — nakrętki, kotwy, podłoża.

## Przykład: dwa pręty połączone złączką

przykład i kontrola przed zakupem

> **Przykład i kontrola — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> wskazówki doboru, nie zatwierdzenie zamiany
> 
> Przy przedłużaniu pręta 8.8 sam napis DIN 6334 na złączce nie potwierdza nośności całości. Potrzebne są dane klasy, długości wkręcenia obu końców i przeznaczenia. Po cięciu nie zgub identyfikacji pręta, szczególnie gdy oznaczenie było tylko na czole.
> 
> - Do zamówienia dopisz klasę lub pełny gatunek z wymaganymi własnościami.
> - Potwierdź długość zazębienia i wykonanie gwintu złączki.
> - Przy kotwie wklejanej sprawdź zgodność pręta z oceną ETA konkretnego systemu.

## Pręt to śruba dwustronna — i tak się go liczy

ISO 898-1 · DIN 976-1

DIN 976-1 opisuje pręt gwintowany jako śrubę dwustronną z gwintem metrycznym. Klasy stalowych prętów — 4.8, 5.8, 8.8, 10.9 — pochodzą z ISO 898-1, która obejmuje śruby, wkręty i śruby dwustronne. Pręt oznaczony 8.8 musi więc spełnić te same minimalne siły co śruba 8.8 tej samej średnicy. Czym DIN 976 różni się od starszej DIN 975, opisujemy w [porównaniu DIN 975 i DIN 976](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-975-vs-din-976).

Różnica jest jedna i ważna: pręt nie ma części gładkiej. Przekrój czynny gwintu **As** jest jego przekrojem na całej długości, więc nośność pręta liczy się zawsze na As — przy rozciąganiu i, w konstrukcjach stalowych, przy ścinaniu. Według PN-EN 1993-1-8 płaszczyzna ścinania przechodzi wtedy zawsze przez gwint, a w gwincie współczynnik αv wynosi 0,6 dla klasy 8.8 i 0,5 dla klas 4.8 i 10.9. Ścinanie w gwincie i w części gładkiej porównujemy w artykule [nośność śrub](https://swiatsrub.pl/poradnik/nosnosc-srub).

## Pręt 4.8 czy 8.8: co znaczy klasa

dane wg ISO 898-1

Klasa ma ten sam zapis co na łbie śruby: pierwsza liczba razy 100 to nominalna wytrzymałość na rozciąganie Rm w MPa, druga mówi, jaką część Rm stanowi granica plastyczności. Pręt **4.8** jest ze stali węglowej bez ulepszania cieplnego: Rm min. 420 MPa, naprężenie od obciążenia próbnego 310 MPa. Pręt **8.8** jest hartowany i odpuszczany: Rm min. 800 MPa do M16 i 830 MPa powyżej, naprężenie próbne 580 i 600 MPa. Jak odczytać każdą klasę, wyjaśniamy w artykule [klasy wytrzymałości śrub](https://swiatsrub.pl/poradnik/klasy-wytrzymalosci).

### 4.8 — bez ulepszania cieplnego

- **siła zrywająca Fm,min: 35,4 kN** — ok. 3,6 t — przy tej sile pręt może pęknąć (84,3 mm² × 420 MPa)

- **obciążenie próbne Fp: 26,1 kN** — do tej siły bez trwałego wydłużenia (84,3 mm² × 310 MPa)

- **nakrętka wg ISO 898-2: kl. 5** — lub wyższa

### 8.8 — ulepszany cieplnie

- **siła zrywająca Fm,min: 67,4 kN** — ok. 6,9 t (84,3 mm² × 800 MPa)

- **obciążenie próbne Fp: 48,9 kN** — do tej siły bez trwałego wydłużenia (84,3 mm² × 580 MPa)

- **nakrętka wg ISO 898-2: kl. 8** — lub wyższa

### 10.9 — ulepszany cieplnie

- **siła zrywająca Fm,min: 87,7 kN** — ok. 8,9 t (84,3 mm² × 1040 MPa)

- **obciążenie próbne Fp: 70,0 kN** — do tej siły bez trwałego wydłużenia (84,3 mm² × 830 MPa)

- **nakrętka wg ISO 898-2: kl. 10** — lub wyższa

Pręt M12, gwint zwykły, wartości minimalne wg ISO 898-1; tony to przeliczenie siły na masę (kN ÷ 9,81). Wyróżniony 4.8 — z wyglądu taki sam jak 8.8, a przenosi prawie o połowę mniej.

Do M16 pręt 8.8 przenosi przed zerwaniem ok. 1,9 raza więcej niż pręt 4.8 tej samej średnicy (800 wobec 420 MPa), a 10.9 — prawie 2,5 raza więcej. Pręt 4.8 zamontowany w miejsce 8.8 zmniejsza więc zapas połączenia mniej więcej o połowę, choć niczym się od niego nie różni na oko. W katalogu jest też klasa pośrednia, **5.8** — np. [pręt DIN 975 w klasach 5.8 i 8.8](https://swiatsrub.pl/products/pret-gwintowany-din975-din975). ISO 898-1 daje jej Rm min. 520 MPa; siła zrywająca M10 to 30,2 kN, M12 — 43,8 kN, M16 — 81,6 kN.

## Tabela: pręt klasy 4.8, M6–M39

wg ISO 898-1 · gwint zwykły

Tabele dla klas 8.8, 10.9 i 12.9 do M24 są w artykule [nośność śrub](https://swiatsrub.pl/poradnik/nosnosc-srub). Tu — klasa 4.8, której tam nie ma, w pełnym zakresie ISO 898-1.

Klasa 4.8 wg ISO 898-1: Fm,min = As × 420 MPa — siła, przy której pręt może pęknąć; Fp = As × 310 MPa — siła, po której nie może być trwale wydłużony. Wartości z próby rozciągania, nie dopuszczalne obciążenie.

| Gwint | As \[mm²\] | Fm,min \[kN\] | Fp \[kN\] |
| --- | ---: | ---: | ---: |
| M6 | 20,1 | 8,44 | 6,23 |
| M8 | 36,6 | 15,4 | 11,4 |
| M10 | 58,0 | 24,4 | 18,0 |
| M12 | 84,3 | 35,4 | 26,1 |
| M14 | 115 | 48,3 | 35,6 |
| M16 | 157 | 65,9 | 48,7 |
| M18 | 192 | 80,6 | 59,5 |
| M20 | 245 | 103 | 76,0 |
| M22 | 303 | 127 | 93,9 |
| M24 | 353 | 148 | 109 |
| M27 | 459 | 193 | 142 |
| M30 | 561 | 236 | 174 |
| M33 | 694 | 292 | 215 |
| M36 | 817 | 343 | 253 |
| M39 | 976 | 410 | 303 |

## Grube pręty: M27–M39 w klasach 8.8 i 10.9

wg ISO 898-1

Pręty sprzedaje się w średnicach większych niż typowe śruby z półki, więc tabela musi sięgać dalej. ISO 898-1 podaje siły do M39 — na tej średnicy kończy się jej zakres.

Wartości minimalne wg ISO 898-1 w kN, gwint zwykły. 8.8 powyżej M16: Rm min. 830 MPa, Sp 600 MPa; 10.9: 1040 i 830 MPa. Mniejsze średnice — w artykule o nośności śrub.

| Gwint | As \[mm²\] | 8.8 Fm,min | 8.8 Fp | 10.9 Fm,min | 10.9 Fp |
| --- | ---: | ---: | ---: | ---: | ---: |
| M27 | 459 | 381 | 275 | 477 | 381 |
| M30 | 561 | 466 | 337 | 583 | 466 |
| M33 | 694 | 576 | 416 | 722 | 576 |
| M36 | 817 | 678 | 490 | 850 | 678 |
| M39 | 976 | 810 | 586 | 1020 | 810 |

Pręty od M42 wzwyż leżą poza zakresem ISO 898-1, która obejmuje gwinty od M1,6 do M39. Ich własności mechaniczne potwierdza dokument kontroli producenta, a nie tablica normy.

## Pręt bez klasy i pręt ze stali 42CrMo4

co mówi oznaczenie

Pręt opisany tylko normą wymiarową i powłoką — „pręt gwintowany DIN 976, ocynk biały” — nie ma deklarowanej klasy, więc nie ma też sił z ISO 898-1. Takiemu prętowi, w katalogu np. [krótkim szpilkom DIN 976 w ocynku białym](https://swiatsrub.pl/products/pret-gwint-oc-b-din-976), nie przypisuje się wartości z tabel, nawet najniższych.

Podobnie jest z [prętem ze stali 42CrMo4](https://swiatsrub.pl/products/pret-gwint-42crmo4-oc-b-din-976). 42CrMo4 to gatunek stali stopowej do ulepszania cieplnego, a nie klasa wytrzymałości: ile pręt przeniesie, zależy od obróbki cieplnej, a deklaruje to producent w dokumencie kontroli. Pręty z gwintem trapezowym ze stali C15 też nie mają klasy ISO 898-1 — to elementy napędów śrubowych, opisane w artykule [gwint trapezowy](https://swiatsrub.pl/poradnik/gwint-trapezowy).

Pręty nierdzewne mają klasy z ISO 3506-1: A2-70 i A4-70 — Rm min. 700 MPa i Rp0,2 min. 450 MPa, A4-80 — 800 i 600 MPa. Pręt A2-70 zrywa się przy mniejszej sile niż 8.8 i trwale wydłuża się dużo wcześniej. Różnice między gatunkami — w artykule [A2 czy A4](https://swiatsrub.pl/poradnik/stal-nierdzewna-a2-czy-a4).

## Pręt 8.8U: ocynk ogniowy i gwint zmniejszony

ISO 10684 · ISO 965-4

Litera U po klasie — **8.8U**, **4.8U** — oznacza element ocynkowany ogniowo, którego gwint wykonano przed cynkowaniem w tolerancji **6az**, zmniejszonej o miejsce na grubą powłokę. Taki pręt łączy się z nakrętką ocynkowaną ogniowo z gwintem **6H**, gwintowaną po cynkowaniu. Nakrętka z gwintem powiększonym (6AZ), przeznaczona do śrub z gwintem normalnym, ma na pręcie U za duży luz — ISO 965-4 ostrzega, że takie połączenie grozi zerwaniem gwintu.

Zmniejszony gwint ma mniejszy przekrój. Dlatego dla rozmiarów M8 i M10 w tolerancji 6az ISO 898-1 odsyła klasy 8.8 i 10.9 (oraz 4.6 i 5.6) do obniżonych sił wg ISO 10684, a nie do tabel powyżej. Dotyczy to także [pręta 8.8U w ocynku ogniowym](https://swiatsrub.pl/products/pret-gwint-8-8u-tzn-din-976) w rozmiarze M10.

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> dobór nakrętki do pręta U
> 
> Pręt 8.8U kupuj razem z nakrętką ocynkowaną ogniowo, przeznaczoną do gwintu 6az, i nie łącz go z nakrętką o gwincie powiększonym. Jeśli opis nakrętki nie podaje tolerancji gwintu, potwierdź ją u dostawcy przed montażem — na oko obu wykonań nie da się odróżnić.

## Nakrętka, złączka, cięcie

ISO 898-2 · DIN 6334

![Dwie długie sześciokątne nakrętki złączne](https://swiatsrub.pl/guide/catalogue/zlaczki-din-6334.png)

Zdjęcie katalogowe: [Nakrętka łącząca DIN 6334, kl. 10, cynk płatkowy](https://swiatsrub.pl/products/nakretka-zlaczka-10-fl-zn-din-6334). Złączka DIN 6334 — przykład kształtu. Klasa i dopuszczalna długość zazębienia wymagają potwierdzenia w dokumentacji, nie w ocenie zdjęcia.

Pręt przeniesie tyle, na ile pozwoli nakrętka. ISO 898-2 wymaga nakrętki co najmniej klasy 5 do pręta 4.8, klasy 8 do 8.8 i klasy 10 do 10.9 — tak samo jak przy śrubach. Słabsza nakrętka może zostać zerwana z gwintu, zanim pręt osiągnie obciążenie próbne, a niskie nakrętki klas 04 i 05 nie są nakrętkami nośnymi. Szerzej o parach śruba–nakrętka — w artykule [jak dobrać nakrętkę do śruby](https://swiatsrub.pl/poradnik/dobor-nakretki-do-sruby).

Do przedłużania prętów służą nakrętki złączne [DIN 6334](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-6334) o długości trzech średnic gwintu — wg karty normy M10 ma 30 mm, M16 — 48 mm. W katalogu są m.in. [złączki DIN 6334 klasy 10 w cynku płatkowym](https://swiatsrub.pl/products/nakretka-zlaczka-10-fl-zn-din-6334).

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> praktyka montażowa, nie wymóg normy
> 
> - **Złączka do połowy.** Potwierdź wymaganą długość wkręcenia każdego końca w dokumentacji złączki i połączenia. Połowa korpusu jest tylko wskazówką geometryczną, nie dowodem pełnej nośności. Oznaczenie DIN 6334 nie zastępuje danych klasy.
> - **Cięcie.** Przed cięciem nakręć nakrętkę za miejsce cięcia, po cięciu zdejmij ją — wyprostuje pierwsze zwoje. Usuń zadzior i sfazuj koniec pręta.
> - **Ochrona końca.** Cięty koniec pręta ocynkowanego nie ma powłoki; na zewnątrz zabezpiecz go farbą lub sprayem cynkowym.
> - **Kotwy wklejane.** W kotwie chemicznej nośność wyznacza cały system — zaprawa, pręt i podłoże — a podaje ją europejska ocena techniczna (ETA) systemu, razem z wymaganą klasą pręta. Tabela ISO 898-1 tego nie zastępuje.
> - **Pręt ściskany** — w podporach, stopkach, rozporach — może się wyboczyć przy sile dużo mniejszej niż w tabelach. Smukły pręt sprawdza się na wyboczenie, nie na rozciąganie.

> **4.8 czy 8.8**
> 
> Ten sam gwint, ten sam wygląd, połowa siły. O nośności pręta mówi klasa, nie średnica.
> 
> M12 wg ISO 898-1: 35,4 kN (4.8) · 67,4 kN (8.8)

> **Uwaga:** Pręt gwintowany liczy się jak śrubę tej samej klasy — zawsze na przekroju czynnym gwintu. Pręt 4.8 przenosi mniej więcej połowę tego co 8.8 tej samej średnicy, a pręt bez klasy w opisie i w dokumentach nie ma żadnej nośności, którą wolno przyjąć.

## Źródła i dokumentacja

Wskazane materiały i wydania norm wykorzystano przy opracowaniu artykułu. Link do normy może prowadzić do opisu wydawcy; dostęp do pełnego tekstu bywa płatny. Wskazania inżynierskie oznaczamy osobno od wymagań norm.

1. [ISO 898-1:2013](https://www.iso.org/standard/60610.html) — ISO. Klasy śrub, przekroje czynne gwintu, siły zrywające i obciążenia próbne.

2. DIN 976-1:2016-09 — DIN. Pręty z gwintem metrycznym i wykonania.

3. ISO 10684:2004 — ISO. Ocynk ogniowy elementów złącznych, dopasowanie gwintów i załącznik A.

## Powiązane produkty i kategorie

- [DIN 976 · 4.8](https://swiatsrub.pl/products/pret-gwint-4-8-oc-b-din-976): oc.B

- [DIN 976 · 8.8](https://swiatsrub.pl/products/pret-gwint-8-8-oc-b-din-976): oc.B

- [10.9](https://swiatsrub.pl/category/prety-gwintowane/klasa-wytrzymalosci~10-9): pręty klasy 10.9

- [DIN 976 · 8.8U](https://swiatsrub.pl/products/pret-gwint-8-8u-tzn-din-976): tZn

- [DIN 6334](https://swiatsrub.pl/category/nakretki/norma~din-6334): nakrętki złączne

Aktualne wykonania, jednostki sprzedaży, wielkości opakowań, ceny i dostępność sprawdź na karcie wybranego wariantu produktu.

## Czytaj dalej

- [DIN 975 a DIN 976 — pręt gwintowany: która norma obowiązuje](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-975-vs-din-976/index.md)

- [Nośność śrub: siła zrywająca i obciążenie próbne M6–M24](https://swiatsrub.pl/poradnik/nosnosc-srub/index.md)

- [Gwint trapezowy Tr wg DIN 103: oznaczenie, wymiary, nakrętki](https://swiatsrub.pl/poradnik/gwint-trapezowy/index.md)