# Rodzaje gwintów i ich oznaczenia — przewodnik

Źródło: [Świat Śrub — artykuł](https://swiatsrub.pl/poradnik/rodzaje-gwintow)

Aktualizacja treści: 2026-10-18. Język: polski.

Opracowanie: Świat Śrub. [Zasady redakcyjne i zgłaszanie poprawek](https://swiatsrub.pl/poradnik/zasady-redakcyjne).

Metryczny, drobnozwojny, calowy, rurowy, trapezowy — jak odczytać oznaczenie, jak zmierzyć nieznany gwint suwmiarką i dlaczego G 1/2 ma prawie 21 mm średnicy, a nie 12,7.

**Zacznij od średnicy, podziałki i zarysu, a następnie sprawdź kierunek oraz stożkowość gwintu.** M10, 1/4-20 UNC, G 1/2 i Tr 16 × 4 oznaczają różne systemy. Suwmiarka i wzornik pomagają we wstępnej identyfikacji; częściowe wkręcenie przypadkowej nakrętki nie potwierdza zgodności ani tolerancji.

## Przykład: dlaczego „pół cala” nie wystarcza

przykład i kontrola przed zakupem

> **Przykład i kontrola — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> wskazówki doboru, nie zatwierdzenie zamiany
> 
> G 1/2 to rozmiar gwintu rurowego, nie śruba o średnicy 12,7 mm. Z kolei 1/2-13 UNC jest gwintem złącznym. Przy korku instalacji trzeba potwierdzić również stożkowość i sposób uszczelnienia; częściowe wkręcenie nie potwierdza zgodności.
> 
> - Zapisz średnicę, podziałkę lub TPI, zarys, kierunek i ewentualny stożek.
> - Wzornik i dokumentacja rozstrzygają podobne wizualnie systemy.
> - Suwmiarka służy do identyfikacji wstępnej; nie zastępuje sprawdzianu ani próby szczelności.

## Rodzaje gwintów w jednej tabeli

zarys · oznaczenie · norma

Oznaczenie gwintu zaczyna się od litery albo od wymiaru w calach. Litera mówi o zarysie: **M** — metryczny, **G** i **R** — rurowy, **Tr** — trapezowy, **S** — oporowy, **Rd** — okrągły. Amerykańskie gwinty calowe zapisuje się średnicą w calach i liczbą zwojów na cal, a potem nazwą szeregu (UNC, UNF, NPT). Za oznaczeniem może stać jeszcze tolerancja, kierunek zwojów (LH), a przy gwincie wielozwojnym — podziałka.

![Uproszczone zarysy gwintów M i Unified o kącie 60°, Whitwortha i rurowych 55° oraz trapezowego Tr 30°](https://swiatsrub.pl/guide/figures/rodzaje-gwintow.svg)

Gwinty M, UNC i UNF mają wspólny kąt zarysu. Przed doborem pary sprawdź także średnicę, skok, oznaczenie i jednostki. Zarysy uproszczone, nie w skali.

Kąt zarysu to kąt między bokami zwoju w przekroju osiowym. Gwint oporowy ma boki nachylone pod różnymi kątami: 3° po stronie nośnej i 30° po drugiej.

| Gwint | Przykład | Kąt zarysu | Skok podany jako | Gdzie spotkasz | Norma |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| metryczny zwykły | M10 | 60° | mm; domyślny, nie pisze się go | śruby, nakrętki, pręty | ISO 261 · ISO 262 |
| metryczny drobnozwojny | M10 × 1,25 | 60° | mm, po znaku × | korki, smarowniczki, elementy regulacyjne | ISO 261 |
| calowy UNC / UNF | 1/4-20 UNC | 60° | zwoje na cal | maszyny i pojazdy z USA | ASME B1.1 |
| Whitworth BSW | 1/4" BSW | 55° | zwoje na cal | starsze maszyny brytyjskie | BS 84 |
| rurowy walcowy | G 1/2 | 55° | zwoje na cal | armatura, korki z uszczelką | ISO 228-1 |
| rurowy stożkowy | R 1/2 · Rp 1/2 · Rc 1/2 | 55°, stożek 1:16 | zwoje na cal | rury i złączki uszczelniane na gwincie | ISO 7-1 · EN 10226 |
| rurowy NPT | 1/2-14 NPT | 60°, stożek 1:16 | zwoje na cal | hydraulika i pneumatyka z USA | ASME B1.20.1 |
| trapezowy | Tr 16 × 4 | 30° | mm | śruby pociągowe, imadła, zawory | ISO 2904 · DIN 103 |
| oporowy | S 48 × 8 | 3° / 30° | mm | prasy śrubowe, siła w jedną stronę | DIN 513 |
| okrągły | Rd 40 × 1/6" | 30° | ułamek cala (1/6" = 6 zwojów na cal) | złącza armatury spożywczej, zawory | DIN 405 |

Z tabeli wynikają dwie rzeczy, o które najczęściej potykają się kupujący. Kąt 60° mają zarówno gwinty metryczne, jak i amerykańskie calowe — różnią się średnicą i skokiem, nie zarysem. Kąt 55° mają gwinty brytyjskie: Whitworth i oba rurowe, G i R. Dlatego rurowy R 1/2 i amerykański 1/2-14 NPT mają ten sam stożek i tyle samo zwojów na cal, a mimo to do siebie nie pasują — różni je kąt zarysu.

## Jak rozpoznać gwint w 3 krokach

suwmiarka i liczenie zwojów

Do wstępnego pomiaru użyj [suwmiarki](https://swiatsrub.pl/category/suwmiarki) i wzornika dla właściwego systemu. Sam pomiar średnicy i liczenie zwojów nie rozstrzygają zarysu, tolerancji ani szczelności.

- **1. Średnica.** Zmierz średnicę zewnętrzną śruby na wierzchołkach zwojów. Wynik będzie odrobinę mniejszy od wymiaru nominalnego, bo tolerancja śrub (6g) leży poniżej nominału: śruba M10 nie zmierzy równo 10,0 mm. Wynik bliski pełnym milimetrom wskazuje gwint metryczny; bliski 6,35, 9,53 czy 12,7 mm — calowy; nietypowy, np. ok. 20,9 lub 26,4 mm — rurowy.
- **2. Skok.** Przy gwincie metrycznym zmierz odcinek obejmujący 10 skoków (11 wierzchołków) i podziel przez 10. Przy calowym i rurowym policz wierzchołki na długości 25,4 mm, czyli jednego cala. Śruba 1/4-20 UNC ma ich 20; M6 ze skokiem 1 mm — ok. 25.
- **3. Zarys.** Przyłóż wzornik albo znaną śrubę, zwój do zwoju. Ostry trójkąt to gwint metryczny lub calowy (60°) albo brytyjski (55°); płaskie wierzchołki i dna — trapezowy; zaokrąglone, „faliste” zwoje — okrągły. Jeżeli suwmiarka pokazuje przy końcu śruby mniejszą średnicę niż kilka zwojów dalej, gwint jest stożkowy (R lub NPT): stożek 1:16 to ok. 0,6 mm różnicy średnicy na każde 10 mm długości.

- **≈ 10 mm · skok 1,5 mm**: M10 — gwint metryczny zwykły
- **≈ 10 mm · skok 1,25 mm**: M10 × 1,25 — metryczny drobnozwojny
- **≈ 6,35 mm · 20 zwojów na cal**: 1/4-20 UNC albo 1/4" BSW — ten sam skok, inny kąt zarysu (60° / 55°)
- **≈ 20,9 mm · 14 zwojów na cal**: G 1/2 (walcowy) lub R 1/2 (stożkowy); 1/2-14 NPT ma tę samą liczbę zwojów, ale zarys 60°
- **≈ 16 mm · skok 4 mm, płaskie wierzchołki**: Tr 16 × 4 — gwint trapezowy

Typowe odczyty — skoki wg ISO 261, ASME B1.1, BS 84, ISO 228-1, DIN 103

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> praktyka pomiaru, nie wymóg normy
> 
> - Przy M10 i M12 różnica między skokiem zwykłym a drobnym (1,5 i 1,25 mm; 1,75 i 1,5 mm) bywa niewidoczna gołym okiem. Zmierz 10 skoków albo przyłóż śrubę wzorcową: przy innym skoku zwoje rozjadą się po kilku obrotach.
> - Kąta 55° i 60° nie odróżnisz suwmiarką. Rozstrzyga wzornik z kompletem dla danego kąta albo próba z nakrętką znanego gwintu — wkręcana ręką, bez klucza.
> - Gwint wewnętrzny mierzy się trudniej niż zewnętrzny. Znana śruba może pomóc we wstępnej identyfikacji, ale tolerancję potwierdza właściwy sprawdzian, nie próba pasowania.

## Gwint metryczny: zwykły i drobnozwojny

wg ISO 261 · ISO 965-1

Litera **M** oznacza metryczny gwint ISO o kącie zarysu 60° (zarys podstawowy opisuje ISO 68-1), liczba po niej — średnicę nominalną w milimetrach. Skok gwintu zwykłego jest dla każdej średnicy jeden i nie pisze się go: M6 ma skok 1 mm, M8 — 1,25 mm, M10 — 1,5 mm, M12 — 1,75 mm. Gwint drobnozwojny ma skok mniejszy i trzeba go podać po znaku ×: **M10 × 1,25** albo **M10 × 1**.

Za wymiarem może stać tolerancja: **6g** dla gwintu zewnętrznego i **6H** dla wewnętrznego. To standard elementów złącznych, więc w katalogach zwykle się jej nie pisze. Sam gwint nie mówi nic o wytrzymałości śruby — tę opisuje klasa na łbie, o której piszemy w artykule [klasy wytrzymałości śrub](https://swiatsrub.pl/poradnik/klasy-wytrzymalosci).

Drobnozwojny spotkasz tam, gdzie liczy się szczelność, regulacja albo cienka ścianka: w korkach gwintowanych, smarowniczkach i elementach nastawczych. Kiedy drobny skok naprawdę pomaga, a kiedy szkodzi, ile zyskuje przekrój czynny i jak zmierzyć skok bez wzornika — to wszystko jest w osobnym artykule: [gwint metryczny zwykły i drobnozwojny](https://swiatsrub.pl/poradnik/gwint-metryczny).

Pręty gwintowane w obu wykonaniach: [z gwintem metrycznym zwykłym](https://swiatsrub.pl/category/z-gwintem-metrycznym) i [z gwintem drobnozwojnym](https://swiatsrub.pl/category/z-gwintem-metrycznym-drobnozwojnym).

## Gwint lewy i wielozwojny: LH i P

oznaczenie wg ISO 965-1 · DIN 103

Gwint prawy jest domyślny i się go nie oznacza. Gwint lewy, wkręcany przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, dostaje skrót **LH** (left hand) za oznaczeniem: **M12-LH**, **M10 × 1,25-LH**, **Tr 16 × 4 LH**. W katalogach spotkasz też zapis „lewozwojny”.

Gwint wielozwojny ma kilka bruzd nawiniętych obok siebie. Trzeba wtedy rozróżnić dwie wielkości: **skok** Ph — o ile przesunie się nakrętka po jednym obrocie — i **podziałkę** P — odległość między sąsiednimi zwojami. Przy gwincie jednozwojnym są równe, więc podaje się jedną liczbę. Przy wielozwojnym podaje się obie, a ich iloraz to liczba zwojów.

- **M12**: gwint prawy, jednozwojny — zapis domyślny
- **M12-LH**: ten sam gwint, lewy
- **Tr 16 × 4**: trapezowy, skok 4 mm, jednozwojny, prawy
- **Tr 16 × 8 (P4)**: trapezowy dwuzwojny: skok 8 mm, podziałka 4 mm — 8 : 4 = 2 zwoje
- **Tr 16 × 8 (P4) LH**: jak wyżej, gwint lewy

Jak czytać kierunek i liczbę zwojów

Gwint lewy stosuje się tam, gdzie obrót prawy luzowałby połączenie, i tam, gdzie jeden obrót ma jednocześnie skracać lub wydłużać element — jak w napinaczach i cięgnach z gwintem prawym na jednym końcu i lewym na drugim. W katalogu: [pręt gwintowany lewy 8.8](https://swiatsrub.pl/products/pret-gwint-lewozw-8-8-oc-b-din-976), [nakrętka lewa DIN 934](https://swiatsrub.pl/products/nakretka-6-kt-lewozw-8-oc-b-din-934) i [przeguby kulowe z gwintem lewym](https://swiatsrub.pl/category/przeguby/rodzaj-gwintu~gwint-lewozwojny-lewy).

## Gwint trapezowy (Tr)

30° · ISO 2904 · DIN 103

Gwint trapezowy ma zarys o kącie 30° oraz płaskie wierzchołki i dna. Nie służy do mocowania, tylko do przenoszenia ruchu i dużej siły osiowej: to gwint śrub pociągowych, imadeł, ścisków, podnośników i wrzecion zaworów. Wymiary zasadnicze podaje ISO 2904, tolerancje — ISO 2903; w katalogach wyroby opisuje się zwykle starszą normą **DIN 103**.

Oznaczenie to **Tr**, średnica nominalna i skok w milimetrach: **Tr 16 × 4**, **Tr 20 × 4**, **Tr 24 × 5**. Skok jest tu znacznie większy niż w gwincie metrycznym tej samej średnicy (M16 ma 2 mm), więc trapezowego pręta nie da się pomylić z metrycznym przy liczeniu zwojów. Nakrętki trapezowe wykonuje się zwykle w tolerancji **7H** — tak podają karty norm [AN 122](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/an-122) (nakrętka sześciokątna) i [AN 117](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/an-117) (nakrętka okrągła).

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> typowe właściwości, nie wymóg normy
> 
> - Jednozwojny gwint trapezowy jest zwykle samohamowny: obciążona śruba pociągowa nie obróci się sama i nie cofnie nakrętki. To właściwość wynikająca z małego kąta wzniosu i tarcia, nie gwarancja normy — drgania i smarowanie mogą ją znieść.
> - Gwint wielozwojny przesuwa nakrętkę szybciej na jeden obrót, ale z większym kątem wzniosu zwykle przestaje być samohamowny. Do ustawiania pozycji pod obciążeniem wybiera się jednozwojny.
> - Pręt trapezowy z nakrętką z brązu lub tworzywa pracuje dłużej niż para stal–stal, zwłaszcza przy częstym przesuwie i słabym smarowaniu.

W katalogu: [pręty z gwintem trapezowym](https://swiatsrub.pl/category/z-gwintem-trapezowym), np. [pręt trapezowy DIN 103 ze stali C15](https://swiatsrub.pl/products/pret-gwint-trapez-din-103-c15-surowe-din-976) i jego [wersja lewa](https://swiatsrub.pl/products/pret-gwint-trapez-lewozw-din-103-c15-surowe-din-976), oraz [nakrętki z gwintem trapezowym](https://swiatsrub.pl/category/nakretki/rodzaj-gwintu~gwint-trapezowy-din-103).

## Gwinty calowe: UNC, UNF i Whitworth

ASME B1.1 · BS 84

Amerykański gwint ujednolicony (Unified) opisuje ASME B1.1. Ma ten sam zarys 60° co metryczny, ale średnice w calach i skok podawany jako liczba zwojów na cal (TPI). **UNC** to szereg zwykły, **UNF** — drobny. Oznaczenie **1/4-20 UNC-2A** czyta się: średnica 1/4 cala, 20 zwojów na cal, szereg zwykły, klasa tolerancji 2A. Litera **A** oznacza gwint zewnętrzny, **B** — wewnętrzny; klasa 2 jest najczęściej stosowana w elementach złącznych, 1 — luźniejsza, 3 — dokładniejsza.

Liczba zwojów na cal wg ASME B1.1. Skok w milimetrach to 25,4 podzielone przez liczbę zwojów: 1/4-20 UNC ma skok 1,27 mm.

| Rozmiar | Średnica \[mm\] | UNC \[zw./cal\] | UNF \[zw./cal\] |
| --- | ---: | ---: | ---: |
| 1/4" | 6,35 | 20 | 28 |
| 5/16" | 7,94 | 18 | 24 |
| 3/8" | 9,53 | 16 | 24 |
| 1/2" | 12,70 | 13 | 20 |
| 5/8" | 15,88 | 11 | 18 |
| 3/4" | 19,05 | 10 | 16 |

Śruba 1/4" „prawie” pasuje do M6: ma 6,35 mm zamiast 6 mm średnicy i skok 1,27 mm zamiast 1 mm. Na pierwszym zwoju może jeszcze chwycić, ale już po obrocie lub dwóch różnica skoków ją zablokuje, a dokręcona na siłę zniszczy gwint. Nakrętka M6 na śrubę 1/4" w ogóle nie wejdzie.

Starszy brytyjski **Whitworth** (BSW, szereg drobny BSF, norma BS 84) ma zarys 55° i zaokrąglone wierzchołki. Łatwo go pomylić z UNC: rozmiar 1/4" ma w obu systemach 20 zwojów na cal, 3/8" — 16. Przy 1/2" różnią się już skokiem (BSW 12, UNC 13 zwojów na cal). Whitworth spotkasz dziś głównie w starszych maszynach; nowe wyroby calowe to UNC i UNF.

W katalogu: [wyroby calowe](https://swiatsrub.pl/category/wyroby-calowe) — [śruby calowe](https://swiatsrub.pl/category/sruby-calowe), [nakrętki calowe](https://swiatsrub.pl/category/nakretki-calowe) i [pręty gwintowane calowe](https://swiatsrub.pl/category/prety-gwintowane-calowe).

## Gwinty rurowe G i R: cal, który nie jest calem

ISO 228-1 · ISO 7-1

Liczba w oznaczeniu gwintu rurowego to nie średnica gwintu. Pochodzi od wewnętrznej średnicy dawnych rur stalowych, dla których gwint powstał, i dziś jest już tylko nazwą rozmiaru. Dlatego **G 1/2** ma na zewnątrz prawie 21 mm, a nie 12,7 mm, jak sugerowałoby pół cala. Zarys jest brytyjski: 55°, z zaokrąglonymi wierzchołkami.

Średnica zewnętrzna gwintu (wymiar nominalny) wg ISO 228-1. Gwint stożkowy R wg ISO 7-1 ma w płaszczyźnie pomiarowej te same średnice i skoki.

| Rozmiar | Ø zewn. \[mm\] | Zwoje na cal | Skok \[mm\] |
| --- | ---: | ---: | ---: |
| G 1/8 | 9,728 | 28 | 0,907 |
| G 1/4 | 13,157 | 19 | 1,337 |
| G 3/8 | 16,662 | 19 | 1,337 |
| G 1/2 | 20,955 | 14 | 1,814 |
| G 3/4 | 26,441 | 14 | 1,814 |
| G 1 | 33,249 | 11 | 2,309 |

### G — walcowy · ISO 228-1

- **kształt: walcowy** — gwint zewnętrzny i wewnętrzny o stałej średnicy (G 1/2 — wewnętrzny · G 1/2 A / B — zewnętrzny)

- **szczelność: poza gwintem** — gwint tylko skręca; szczelność daje uszczelka lub O-ring dociśnięty do czoła (korki DIN 908 i DIN 910 z pierścieniem DIN 7603)

### R · Rp · Rc — stożkowy · ISO 7-1

- **kształt: stożek 1:16** — R — zewnętrzny stożkowy; Rp — wewnętrzny walcowy; Rc — wewnętrzny stożkowy (R łączy się z Rp lub z Rc)

- **szczelność: na gwincie** — stożek zaciska się w gwincie wewnętrznym; szczelność daje uszczelniacz nałożony na zwoje (korek stożkowy DIN 906)

Litera A lub B przy gwincie zewnętrznym G to klasa tolerancji wg ISO 228-1: A — dokładniejsza, B — luźniejsza. Gwint wewnętrzny ma jedną klasę i nie dostaje litery.

Amerykański odpowiednik gwintu stożkowego to **NPT** (ASME B1.20.1): ten sam stożek 1:16, ale zarys 60° i częściowo inne liczby zwojów — 1/8-27 NPT wobec 28 zwojów w R 1/8, 1/4-18 wobec 19. Przy 1/2" oba mają 14 zwojów na cal i łatwo je pomylić, ale nie są zamienne: połączenie NPT z R może się częściowo wkręcić, ale nie da szczelnego połączenia.

Gdzie to spotkasz w katalogu: [korki gwintowane](https://swiatsrub.pl/category/korki-gwintowane) — stożkowe [DIN 906](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-906) z gwintem metrycznym stożkowym lub R oraz walcowe z kołnierzem [DIN 908](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-908) i [DIN 910](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-910) z gwintem metrycznym drobnozwojnym lub G. Smarowniczki [DIN 71412](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-71412-a) występują, wg karty normy, z gwintem metrycznym (np. M8 × 1, M10 × 1), rurowym R 1/8 i calowym (1/8-27 NPT, 1/4-28 UNF) — zobacz [technikę smarowniczą](https://swiatsrub.pl/category/technika-smarownicza). Do nacinania gwintów na rurach stalowych służą [gwintownice i głowice gwintujące](https://swiatsrub.pl/category/gwintownice).

> **Gwint rurowy**
> 
> Cal w oznaczeniu gwintu rurowego to nazwa rozmiaru rury, nie wymiar gwintu.
> 
> G 1/2 → Ø 20,955 mm · 14 zwojów na cal · ISO 228-1

## Gwinty specjalne: oporowy i okrągły

DIN 513 · DIN 405

**Gwint oporowy** (S, DIN 513) ma niesymetryczny zarys: bok nośny nachylony tylko o 3°, drugi — o 30°. Przenosi bardzo dużą siłę osiową, ale tylko w jedną stronę. Stąd prasy śrubowe, urządzenia podnoszące i uchwyty zaciskowe obrabiarek. Oznaczenie: **S 48 × 8** — średnica 48 mm, skok 8 mm.

**Gwint okrągły** (Rd, DIN 405) ma zarys 30° z całkowicie zaokrąglonymi wierzchołkami i dnami. Zaokrąglone zwoje nie zatrzymują zanieczyszczeń, dlatego stosuje się go w złączach armatury spożywczej wg DIN 11851, w dużych zaworach i w sprzęgach wagonów kolejowych. Skok podaje się w ułamku cala: **Rd 40 × 1/6"** to średnica 40 mm i 6 zwojów na cal.

Oba to gwinty części maszyn i armatury, nie elementów złącznych. Wystarczy je rozpoznać, żeby nie szukać do nich śruby ani nakrętki metrycznej.

## Jak wykonać i naprawić gwint

otwór · gwintownik · wkładka

Gwint wewnętrzny zaczyna się od otworu o właściwej średnicy: za mały — gwintownik się złamie, za duży — zwoje będą płytkie i słabe. Średnice wierteł pod gwinty metryczne zwykłe i drobnozwojne zebraliśmy w [tabeli otworów pod gwint](https://swiatsrub.pl/poradnik/otwory-pod-gwint).

Gwint wewnętrzny nacina się [gwintownikiem](https://swiatsrub.pl/category/gwintowniki), zewnętrzny — [narzynką](https://swiatsrub.pl/category/narzynki); oba narzędzia, oprawki i zestawy są w dziale [gwintowanie](https://swiatsrub.pl/category/gwintowanie) i w [kompletach gwintowników i narzynek](https://swiatsrub.pl/category/narzynki-i-gwintowniki). Gwinty rurowe na rurach stalowych wykonuje się [gwintownicą do rur](https://swiatsrub.pl/category/gwintownice).

Zniszczony gwint w otworze nie oznacza wymiany całej części. Wkładka gwintowa drutowa ([DIN 8140](https://swiatsrub.pl/poradnik/normy/din-8140-a)) przywraca gwint o tym samym wymiarze nominalnym: otwór powiększa się wiertłem, nacina specjalnym gwintownikiem do wkładek i wkręca w niego sprężynę z drutu. Wkładki i zestawy naprawcze są w dziale [wkładki gwintowe](https://swiatsrub.pl/category/wkladki-gwintowe); zestawy do naprawy gwintów w gniazdach świec zapłonowych i sond lambda — w dziale [naprawa gwintów](https://swiatsrub.pl/category/do-naprawy-gwintow).

## Najczęstsze pomyłki

pięć sytuacji z lady

- **M10 × 1,25 zamiast M10.** Nakrętka zwykła nie wejdzie na śrubę drobnozwojną tej samej średnicy. Jeżeli oznaczenie nie podaje skoku, chodzi o gwint zwykły; drobnozwojny trzeba nazwać wprost.
- **1/4" zamiast M6.** Średnice różnią się o 0,35 mm, skoki o 0,27 mm. Śruba chwyta na pierwszym zwoju, a potem się blokuje. Policz zwoje na 25,4 mm: 20 to gwint calowy, ok. 25 — M6.
- **G 1/2 zmierzony jako 12,7 mm.** Pół cala w gwincie rurowym to nazwa rozmiaru. G 1/2 ma ok. 21 mm średnicy zewnętrznej, G 3/4 — ok. 26,4 mm.
- **Nakrętka lewa kręcona w prawo.** Jeśli nakrętka nie chce wejść, a gwint wygląda na właściwy, sprawdź oznaczenie LH albo kierunek pochylenia zwojów. Kręcona na siłę zniszczy zwoje.
- **Pręt trapezowy wzięty za metryczny.** Tr 16 × 4 ma skok dwa razy większy niż M16 i płaskie wierzchołki. Nakrętka metryczna na nim nie zadziała, i odwrotnie.

> **Uwaga:** Zanim zamówisz śrubę, nakrętkę lub korek do istniejącej części, ustal trzy rzeczy: średnicę, skok (w mm albo zwojach na cal) i zarys. Oznaczenie gwintu to te trzy liczby zapisane skrótem — a gdy którejś brakuje, wybór jest zgadywaniem.

## Źródła i dokumentacja

Wskazane materiały i wydania norm wykorzystano przy opracowaniu artykułu. Link do normy może prowadzić do opisu wydawcy; dostęp do pełnego tekstu bywa płatny. Wskazania inżynierskie oznaczamy osobno od wymagań norm.

1. ISO 261 / ISO 262 / ISO 965-1 — ISO. Szeregi średnic i skoków oraz oznaczanie tolerancji gwintu metrycznego.

2. ISO 228-1 / ISO 7-1 / EN 10226 — ISO. Gwinty rurowe walcowe i stożkowe.

3. ASME B1.1 / ASME B1.20.1 — ASME. Gwinty UNC/UNF i NPT.

4. DIN 103 / ISO 2901–2904 — DIN. Gwinty trapezowe.

## Powiązane produkty i kategorie

- [M](https://swiatsrub.pl/category/z-gwintem-metrycznym): pręty, gwint zwykły

- [M × P](https://swiatsrub.pl/category/z-gwintem-metrycznym-drobnozwojnym): pręty, drobnozwojny

- [Tr](https://swiatsrub.pl/category/z-gwintem-trapezowym): pręty trapezowe

- [UNC · UNF](https://swiatsrub.pl/category/wyroby-calowe): wyroby calowe

- [G · R](https://swiatsrub.pl/category/korki-gwintowane): korki gwintowane

Aktualne wykonania, jednostki sprzedaży, wielkości opakowań, ceny i dostępność sprawdź na karcie wybranego wariantu produktu.

## Czytaj dalej

- [Otwór pod gwint: tabela wierteł M2–M36 (zwykły i drobnozwojny)](https://swiatsrub.pl/poradnik/otwory-pod-gwint/index.md)

- [Gwint metryczny zwykły i drobnozwojny — czym się różnią i kiedy który](https://swiatsrub.pl/poradnik/gwint-metryczny/index.md)

- [Klasy wytrzymałości śrub i nakrętek: 4.6, 5.6, 8.8, 10.9, 12.9](https://swiatsrub.pl/poradnik/klasy-wytrzymalosci/index.md)