# A2 czy A4: którą stal nierdzewną wybrać do śrub

Źródło: [Świat Śrub — artykuł](https://swiatsrub.pl/poradnik/stal-nierdzewna-a2-czy-a4)

Aktualizacja treści: 2026-10-18. Język: polski.

Opracowanie: Świat Śrub. [Zasady redakcyjne i zgłaszanie poprawek](https://swiatsrub.pl/poradnik/zasady-redakcyjne).

A2 i A4 oznaczają grupę stali, a 70 i 80 — klasę wytrzymałości. Jak uwzględnić chlorki, szczeliny i czyszczenie, odczytać pełne oznaczenie oraz zamówić śrubę z pasującą nakrętką. A4 nie jest uniwersalnym wyborem do basenu.

**A2 rozważ do łagodnej ekspozycji; A4 — gdy większe znaczenie mają chlorki**, np. sól drogowa lub morska. Molibden zwiększa odporność A4 na korozję wżerową, ale nie daje odporności na każde środowisko. **70 i 80 opisują wytrzymałość, nie odporność na korozję.** Sprawdź też szczeliny, temperaturę i możliwość mycia. Łączniki nośne w hali basenowej wymagają osobnego doboru według projektu; sam napis A4 nie wystarcza.

## Przed zakupem rozdziel trzy decyzje

środowisko · wytrzymałość · wykonanie

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> kolejność doboru, nie tabela trwałości
> 
> - **Środowisko:** ustal chlorki, szczeliny, temperaturę i czyszczenie. Sam napis „na zewnątrz” nie określa ekspozycji.
> - **Nośność:** odczytaj wymaganą klasę, średnicę i skok z dokumentacji. A4-80 nie jest automatycznym zamiennikiem śruby 8.8 lub 10.9.
> - **Komplet:** potwierdź materiał i klasę nakrętki, podkładki, tolerancje oraz procedurę montażu. Cena i stan dotyczą wybranego wariantu.

## Różnica w jednym zdaniu

gatunki wg ISO 3506-1 · EN 10088

A2 to stal chromowo-niklowa, A4 — chromowo-niklowo-molibdenowa. Molibden podnosi odporność na korozję wżerową, którą wywołują chlorki; poza tym obie stale zachowują się podobnie. Są austenityczne, nie dają się hartować, a wytrzymałość zyskują wyłącznie przez umocnienie na zimno — przy ciągnieniu drutu, spęczaniu łba i walcowaniu gwintu.

### A2 — nierdzewna podstawowa

- **skład wg ISO 3506-1: Cr 15–20 %** — Ni 8–19 %; molibdenu norma nie wymaga

- **typowy gatunek: 1.4301** — AISI 304 wg EN 10088

- **chlorki: słabo** — wżery w soli drogowej, wodzie morskiej i basenowej

- **w katalogu: A2-70** — śruby i nakrętki

- **cena: bazowa** — najczęściej stosowana nierdzewna na łączniki

### A4 — gdy są chlorki

- **skład wg ISO 3506-1: Mo 2–3 %** — Cr 16–18,5 %, Ni 10–15 %

- **typowy gatunek: 1.4401 / 1.4404** — AISI 316 / 316L wg EN 10088

- **chlorki: lepiej** — wybrzeże, sól drogowa, mycie środkami z chlorem — z granicą opisaną niżej

- **w katalogu: A4-70 · A4-80** — śruby; nakrętki A4-80

- **cena: wyższa** — molibden i więcej niklu

Skład — zakresy grup wg ISO 3506-1, % masy. Gatunki — najczęstsze odpowiedniki wg EN 10088. Porównanie grup nie zastępuje doboru konkretnego gatunku do środowiska i wymagań połączenia.

ISO 3506-1 zna też inne grupy austenityczne. **A1** to stal automatowa z dodatkiem siarki, łatwa w obróbce, ale mniej odporna. **A3** i **A5** to odmiany A2 i A4 stabilizowane tytanem lub niobem przeciw korozji międzykrystalicznej — dlatego popularna stal 1.4571 jest w tym systemie grupą A5, a nie A4.

## Co znaczy 70 i 80 w A2-70 i A4-80

wg ISO 3506-1:2020

Liczba po myślniku to klasa wytrzymałości: minimalna wytrzymałość na rozciąganie Rm podzielona przez 10. A2-70 ma Rm co najmniej 700 MPa, A4-80 — 800 MPa. To liczba o wytrzymałości, nie o korozji: A4-80 nie jest „bardziej nierdzewna” od A4-70, tylko mocniejsza. Klasa jest wspólna dla grup — A2-70 i A4-70 spełniają te same wymagania mechaniczne.

Wg ISO 3506-1 — wartości minimalne dla śrub i szpilek ze stali austenitycznych; Rm liczone na przekroju czynnym gwintu. Wydanie 2020 dodało klasę 100 oraz nową grupę A8. W katalogu są klasy 70 i 80.

| Klasa | Rm min. \[MPa\] | Rp0,2 min. \[MPa\] | Stan materiału |
| --- | ---: | ---: | --- |
| 50 | 500 | 210 | miękki, bez umocnienia; niemagnetyczny |
| 70 | 700 | 450 | umocniony na zimno (pręt ciągniony); najczęstsza klasa |
| 80 | 800 | 600 | silnie umocniony na zimno |
| 100 | 1000 | 800 | dla stali austenitycznych dodana w wydaniu 2020 |

Porównanie z [klasami 8.8 i 10.9](https://swiatsrub.pl/poradnik/klasy-wytrzymalosci): A4-80 ma tę samą wytrzymałość na rozciąganie co 8.8, ale niższą granicę plastyczności — 600 MPa wobec 640 MPa dla 8.8 do M16. A2-70 z Rp0,2 450 MPa jest od 8.8 wyraźnie słabsza. Nierdzewnej nie podstawia się więc w miejsce 8.8 jeden do jednego.

Nakrętki opisuje ISO 3506-2 tym samym kodem. Liczba to tu naprężenie od obciążenia próbnego podzielone przez 10: 700 MPa dla klasy 70 i 800 MPa dla klasy 80, dla nakrętek o wysokości co najmniej 0,8d.

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> dobór pary śruba–nakrętka
> 
> Najprościej: nakrętka tej samej grupy stali i tej samej klasy co śruba — A2-70 do A2-70, A4-80 do A4-80. Nakrętka A2 na śrubie A4 nie uzyskuje odporności A4. O trwałości całego połączenia decydują również pozostałe części, szczeliny i ekspozycja, nie sam materiał śruby. Obciążenie nierdzewnego połączenia przeliczaj na Rp0,2 jego klasy, nie na klasę stali węglowej, którą zastępuje.

![Dwie śruby z łbem sześciokątnym oferowane w katalogu jako DIN 933 A4-80](https://swiatsrub.pl/guide/catalogue/sruby-a4-80-din-933.png)

**Zdjęcie katalogowe.** Śruby DIN 933 A4-80 z katalogu. Grupa i klasa wynikają z danych produktu; sam wygląd lub kolor metalu nie odróżnia A2 od A4 i nie potwierdza przydatności do konkretnego środowiska. [Produkt i warianty](https://swiatsrub.pl/products/sruba-a4-80-din-933).

## Gdzie rozważyć A2, gdzie A4, a gdzie potrzebny jest osobny dobór

o wyborze decydują chlorki

Chlorki są ważnym czynnikiem ryzyka, ale nie jedynym. Znaczenie mają również temperatura, odczyn, stężenie osadów, czas zwilżenia i dostęp tlenu w szczelinach. Deszcz spłukujący powierzchnię to inne warunki niż woda zalegająca pod uszczelką. Molibden zwiększa odporność A4 na wżery, lecz nie usuwa potrzeby oceny całego połączenia.

Dlatego nierdzewnych nie dobiera się wprost z kategorii korozyjności C1–C5 opisanych w [artykule o powłokach](https://swiatsrub.pl/poradnik/powloki-i-korozja) — te kategorie opisują stal węglową i cynk. Eurokod EN 1993-1-4 liczy dla stali nierdzewnych osobny wskaźnik: z ekspozycji na chlorki, na SO₂ i z tego, czy deszcz lub mycie spłukuje powierzchnię. Z niego wynika wymagana klasa odporności CRC, od I do V. W tym systemie A2 (1.4301) to klasa II, A4 (1.4401, 1.4404) — klasa III.

### Łagodna ekspozycja — punkt wyjścia

| Przypadek | Wskazanie |
| --- | --- |
| wnętrze suche, ogrzewane | rozważ A2 |
| hala nieogrzewana, kondensacja | rozważ A2 |
| elewacja, balustrada w mieście | rozważ A2 |
| taras, ogród, ogrodzenie z dala od dróg i morza | rozważ A2 |

łagodna ekspozycja to punkt wyjścia; sprawdź szczeliny, osady i sposób czyszczenia

### Chlorki i warunki szczególne — co sprawdzić

| Przypadek | Wskazanie |
| --- | --- |
| pas nadmorski, porty, łodzie | rozważ A4 |
| rozbryzg soli drogowej: jezdnie, mosty, parkingi | rozważ A4 |
| przetwórstwo spożywcze, mycie środkami z chlorem | rozważ A4 |
| pływalnia, elementy regularnie czyszczone | wg projektu |
| pływalnia, konstrukcja nośna bez regularnego czyszczenia | wg projektu |

czyszczenie samo nie stanowi dopuszczenia A4 do elementu nośnego; potwierdź gatunek i warunki projektu

**Kryta pływalnia wymaga rozróżnienia zastosowań.** Poręcz regularnie zwilżana i utrzymywana nie pracuje w tych samych warunkach co łącznik podwieszenia nad niecką. BSSA opisuje podatność stali 304 i 316 na korozję naprężeniową w atmosferze niektórych hal basenowych. Dla elementu nośnego, którego awaria może zranić ludzi, nie przyjmuj A4 na podstawie samego planu czyszczenia. Potrzebny jest dobór konkretnego gatunku i warunków eksploatacji w projekcie, z uwzględnieniem właściwego wydania EN 1993-1-4.

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> dobór gatunku do konstrukcji nośnej — projektant wg EN 1993-1-4
> 
> Śruby i kotwy nośne nad basenem — podwieszenia sufitów, oświetlenia, konstrukcji dachu — zamawia się według projektu, z wpisaną stalą, a nie „A4 z półki”. Dla dostępnych elementów niekonstrukcyjnych dobór nadal uwzględnia środowisko i utrzymanie; nie przenoś go na podwieszenia lub kotwy nośne. Tę samą ostrożność zachowaj przy łącznikach na stałe zamkniętych w strefie rozbryzgu soli, gdzie nie dociera deszcz.

## Czy śruby nierdzewne rdzewieją?

rdza obca · chlorki · szczeliny

Mogą — choć często nie rdzewieje sama stal nierdzewna. Najczęstszy przypadek to **rdza obca**: drobiny zwykłej stali przylegające do powierzchni utleniają się i barwią śrubę na rudo. Pochodzą z iskier szlifierki i spawania, ze szczotek i narzędzi używanych wcześniej do stali węglowej, z rdzawej wody kapiącej z elementów powyżej. Nieusunięte potrafią zapoczątkować wżery także w samej nierdzewce.

Drugi przypadek to chlorki. Na wybrzeżu woda morska odparowuje w drobnych nierównościach powierzchni, a stężony roztwór soli zostawia na A2 brązowy nalot i wżery. Trzeci to szczeliny: pod podkładką, w gwincie, pod uszczelką. Wilgoć stoi tam bez dostępu tlenu, więc warstwa pasywna nie ma jak się odbudować — korozja zaczyna się w szczelinie wcześniej niż na otwartej powierzchni.

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> montaż i pielęgnacja
> 
> - Nie czyść nierdzewnych łączników szczotką ani wełną ze zwykłej stali i nie używaj narzędzi, którymi obrabiano stal węglową. Do nierdzewnej — [szczotki ze stali nierdzewnej](https://swiatsrub.pl/category/szczotki-i-zdzieraki/material~stal-nierdzewna).
> - Nie szlifuj ani nie spawaj stali czarnej obok zamontowanych nierdzewnych łączników; jeśli trzeba — osłoń je.
> - Na wybrzeżu i przy drogach solonych spłukuj osady soli wodą. Elementy, których nie myje deszcz, korodują szybciej niż te na otwartej przestrzeni.
> - Rudy nalot usuń od razu, zanim przejdzie w wżery; zwykły nalot rdzy obcej nie oznacza, że śruba jest z gorszej stali.

## Zacieranie gwintu (galling) — jak go uniknąć

praktyka montażowa

Stal austenityczna pod dużym naciskiem i przy poślizgu ma skłonność do sczepiania się powierzchni: materiał przenosi się z jednego zwoju na drugi, opór rośnie, aż nakrętka staje w miejscu. Sprzyja temu ciepło — szybkie wkręcanie wkrętarką albo kluczem udarowym — oraz piasek, opiłki i zadziory w gwincie. Na zacieranie bardziej podatne są miękkie śruby klasy 50 z gwintem toczonym niż umocnione na zimno klasy 70 i 80.

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> zalecenia producentów łączników, nie wymóg normy
> 
> - **Wolno i równo.** Dokręcaj ręcznie albo na niskich obrotach, płynnie; unikaj kluczy udarowych i pulsacyjnych.
> - **Smar na gwint.** Pasta przeciwzatarciowa (anti-seize) albo smar do wysokich nacisków. Smar obniża tarcie, więc ten sam moment daje wyraźnie większe napięcie — moment dobieraj do potwierdzonych warunków tarcia. Sama pasta nie potwierdza μ = 0,10; wartości orientacyjne z takim założeniem podaje [tabela momentów dla nierdzewnych](https://swiatsrub.pl/poradnik/tabela-momentow#nierdzewne).
> - **Czysty gwint.** Bez piasku, opiłków i zadziorów. Śruby z uszkodzonym gwintem nie wkręcaj na siłę.
> - **Nakrętka z innej grupy nie pomaga.** Sama zamiana nakrętki A2 na A4 albo odwrotnie nie chroni przed zatarciem — obie stale są austenityczne i zachowują się podobnie.
> - **Gdy gwint zaczyna stawiać opór** — zatrzymaj się i odkręć, zamiast dociskać. Zatartej nakrętki nierdzewnej zwykle nie da się już odkręcić; zostaje jej przecięcie.

## Nierdzewka z aluminium i z ocynkiem

korozja galwaniczna

Stal nierdzewna jest szlachetniejsza od cynku i aluminium. W parze z nimi, przy wilgoci, to cynk albo aluminium korodują szybciej, a nierdzewna śruba jest chroniona. Ile szybciej — zależy od stosunku powierzchni. Mała nierdzewna śruba w dużej blasze aluminiowej albo w ocynkowanej konstrukcji to układ korzystny i powszechnie stosowany. Odwrotny — ocynkowana śruba w nierdzewnej blasze — nie: mała anoda przy dużej katodzie znika najszybciej.

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> dobór par, nie norma
> 
> - Mały nierdzewny łącznik w dużym elemencie aluminiowym lub ocynkowanym ma korzystniejszy stosunek powierzchni niż układ odwrotny. Nadal oceń wilgoć, chlorki i szczeliny.
> - Jeśli projekt wymaga izolacji, obejmij nią także trzpień i styk w otworze, np. odpowiednią tuleją. Sama [podkładka z EPDM](https://swiatsrub.pl/products/podkladka-a2-epdm-an-248) nie izoluje gwintu. Powłoki dobiera się do całej pary metali; nie zabezpieczaj wyłącznie mniej szlachetnego metalu.
> - W suchym wnętrzu, bez elektrolitu, ogniwo nie działa i izolowanie zwykle nie jest potrzebne.

Kierunek połączenia, stosunek zwilżanych powierzchni i izolację opisuje [poradnik o korozji galwanicznej](https://swiatsrub.pl/poradnik/korozja-galwaniczna).

## Czy nierdzewna śruba może być magnetyczna?

skutek umocnienia na zimno

Może i nie jest to wada. Stal austenityczna w stanie wyżarzonym jest niemagnetyczna, ale spęczanie łba, walcowanie gwintu i ciągnienie drutu przemieniają część austenitu w martenzyt odkształceniowy, który reaguje na magnes. Dlatego śruby klas 70 i 80 — umocnione na zimno — często lekko przyciągają magnes, zwłaszcza na łbie i gwincie, czasem na tyle, że do niego przylgną. Miękka klasa 50 pozostaje niemagnetyczna. Sam wynik próby magnesem nie określa odporności na korozję ani nie odróżnia A2 od A4; sprawdź oznaczenie i dokumentację.

## Przykład: wymiana łącznika przy drodze solonej

od ekspozycji do zapisu zamówienia

> **Wskazanie inżynierskie — zalecenie, nie wymaganie normy.**
> 
> przykład czytania dokumentacji, nie projekt balustrady
> 
> Jeśli projekt przewiduje śrubę ISO 4017 M10 × 40 A4-80, zamów pełne oznaczenie wraz ze wskazaną nakrętką i podkładką. Nie zastępuj go zapisem „M10 INOX” ani śrubą A2-70 tylko dlatego, że pasuje do otworu. Rozmiar klucza sprawdź w [doborze klucza](https://swiatsrub.pl/poradnik/rozmiary-kluczy-do-srub#dobor-klucza), a warunki dokręcania w dokumentacji połączenia.

## Jak rozpoznać A2 i A4 na łbie i na etykiecie

wg ISO 3506-1 i ISO 3506-2

ISO 3506-1 wymaga oznaczenia śrub z łbem sześciokątnym i z gniazdem sześciokątnym od M5: grupa stali, klasa wytrzymałości i znak producenta — w miarę możliwości na łbie. Nakrętki od M5 oznacza się wg ISO 3506-2 tym samym kodem. Molibdenu nie widać gołym okiem, więc jedynym dowodem grupy stali jest to oznaczenie i dokumentacja dostawy.

- **A2-70**: grupa A2, klasa 70: Rm min. 700 MPa — np. [DIN 933 A2-70](https://swiatsrub.pl/products/sruba-a2-70-din-933), [ISO 4762 A2-70](https://swiatsrub.pl/products/sr-imbusowa-a2-70-iso-4762-pelny-gwint), [nakrętka DIN 934 A2-70](https://swiatsrub.pl/products/nakretka-6-kt-a2-70-din-934)
- **A4-70**: grupa A4 (z molibdenem), klasa 70 — np. [DIN 931 A4-70](https://swiatsrub.pl/products/sruba-a4-70-din-931)
- **A4-80**: grupa A4, klasa 80: Rm min. 800 MPa — np. [DIN 933 A4-80](https://swiatsrub.pl/products/sruba-a4-80-din-933), [nakrętka DIN 934 A4-80](https://swiatsrub.pl/products/nakretka-6-kt-a4-80-din-934)
- **znak producenta**: litery lub symbol wytwórcy; obowiązkowy razem z grupą i klasą

Oznaczenie wg ISO 3506-1 (śruby) i ISO 3506-2 (nakrętki); przykłady z katalogu

![Rysunek wymiarowy śruby z łbem walcowym z gniazdem sześciokątnym ISO 4762](https://swiatsrub.pl/drawings/iso-4762-drawing-static.svg)

ISO 4762 (DIN 912) — w katalogu także w A2-70. Śruby z gniazdem sześciokątnym od M5 noszą oznaczenie grupy i klasy na łbie, tak jak śruby z łbem sześciokątnym.

Na etykiecie i w opisie produktu szukaj pełnego oznaczenia z klasą. Sam napis „A2” albo „INOX” mówi o grupie stali, ale nic o wytrzymałości.

> **A2 czy A4 — jedno pytanie**
> 
> Najpierw środowisko, potem grupa stali i klasa wytrzymałości. A4 zwiększa odporność na chlorki, lecz nie zastępuje projektu ani oceny szczelin, czyszczenia i pozostałych części połączenia.
> 
> ISO 3506-1 · EN 1993-1-4

## Źródła i dokumentacja

Wskazane materiały i wydania norm wykorzystano przy opracowaniu artykułu. Link do normy może prowadzić do opisu wydawcy; dostęp do pełnego tekstu bywa płatny. Wskazania inżynierskie oznaczamy osobno od wymagań norm.

1. [Stainless steels for swimming pool building applications — selection, use and avoidance of SCC](https://bssa.org.uk/bssa_articles/stainless-steels-for-swimming-pool-building-applications-selection-use-and-avoidance-of-stress-corrosion-cracking-scc/) — BSSA. Rozróżnienie zastosowań w pływalni; podatność 304 i 316 na SCC oraz dobór elementów nośnych, czyszczenie i inspekcja.

2. [ISO 3506-1:2020](https://www.iso.org/standard/70045.html) — ISO. Gatunki i klasy własności mechanicznych śrub nierdzewnych.

3. ISO 3506-2 — ISO. Własności mechaniczne nakrętek nierdzewnych.

4. AD 342 — Stainless steel fasteners — SCI. Klasy śrub i nakrętek, zacieranie i łączenie z innymi materiałami.

5. [Stainless Steel in Contact with Other Metallic Materials (2009)](https://worldstainless.org/wp-content/uploads/2025/02/Contact_with_Other_EN.pdf) — Euro Inox. Rozdz. 2–5: warunki korozji galwanicznej, stosunek powierzchni metali, zastosowania i zapobieganie.

## Powiązane produkty i kategorie

- [A2-70](https://swiatsrub.pl/category/sruby/klasa-wytrzymalosci~a2-70): śruby

- [A4-70](https://swiatsrub.pl/category/sruby/klasa-wytrzymalosci~a4-70): śruby

- [A4-80](https://swiatsrub.pl/category/sruby/klasa-wytrzymalosci~a4-80): śruby

- [A4-80](https://swiatsrub.pl/category/nakretki/klasa-wytrzymalosci~a4-80): nakrętki

- [A4](https://swiatsrub.pl/category/podkladki/material-wyrobu~stal-nierdzewna-a4): podkładki

Aktualne wykonania, jednostki sprzedaży, wielkości opakowań, ceny i dostępność sprawdź na karcie wybranego wariantu produktu.

## Czytaj dalej

- [Powłoki i odporność na korozję](https://swiatsrub.pl/poradnik/powloki-i-korozja/index.md)

- [Korozja galwaniczna: co z czym łączyć](https://swiatsrub.pl/poradnik/korozja-galwaniczna/index.md)

- [Klasy wytrzymałości śrub i nakrętek: 4.6, 5.6, 8.8, 10.9, 12.9](https://swiatsrub.pl/poradnik/klasy-wytrzymalosci/index.md)