Oznaczenia obuwia roboczego: SB, S1, S1P, S3 i SR wg EN ISO 20345

Klasy obuwia roboczego z literą S opisuje norma EN ISO 20345 — obuwie bezpieczne. Wspólne dla wszystkich jest jedno: podnosek, który chroni palce przed uderzeniem o energii 200 J i ściskaniem siłą 15 kN. Reszta to zestawy wymagań dokładane szczebel po szczeblu. S1–S3, S6 i S7 dotyczą butów ze skóry i tkanin (klasa wykonania I), S4 i S5 — butów w całości z gumy lub tworzywa (klasa II), czyli np. kaloszy.

Wkładki P i PL badane są siłą 1100 N. Zmiana z 2022 r. polega na tym, że oznaczenie mówi wreszcie, z czego jest wkładka. W wydaniu z 2011 r. litera P obejmowała każdą wkładkę spełniającą próbę — dlatego w katalogu są półbuty i trzewiki S1P SRC (certyfikat wg 2011) z wkładką kevlarową, której dziś odpowiadałoby oznaczenie PL lub PS.

Najpierw to, czego S1 nie ma: wkładki antyprzebiciowej. Ma ją dopiero S1P — i ma ją także S3. Te dwie klasy różnią się więc nie ochroną przed gwoździem, tylko wierzchem i podeszwą.

SR nie jest nową nazwą SRC. SRC łączyło ceramikę z detergentem i stal z gliceryną. Po 2022 r. ceramika z detergentem jest obowiązkowa dla wszystkich (bez symbolu), a SR to dodatkowa próba na ceramice z gliceryną. Badania na stali nie ma w żadnym z nowych oznaczeń, więc liter nie porównuje się jeden do jednego.

Dlaczego w sklepach stoją obok siebie buty „SRC” i „SR”? Certyfikat badania typu UE wydaje się najwyżej na pięć lat (rozporządzenie (UE) 2016/425), a nowe wydanie normy go nie unieważnia. Buty certyfikowane wg wydania z 2011 r. pozostają w obrocie do końca ważności certyfikatu, równolegle z certyfikowanymi wg 2022.

W katalogu obie generacje mają osobne filtry: SRC, SRA i SR. Filtry powstają z danych dostawcy i nie zawsze nadążają za etykietą: przy kilku modelach opisanych już wg wydania 2022 („SR” w nazwie) filtr wciąż pokazuje SRC. Podobnie filtr klasy ochrony zna dziś tylko SB, S1, S1P i S3 — modele S1PS, S1PL, S3S, S3L i S5 znajdziesz w kategoriach trzewiki, półbuty, sandały i kalosze, z klasą w nazwie. Rozstrzyga oznaczenie na bucie i deklaracja zgodności w dokumentach produktu.

Antyelektrostatyczne nie znaczy elektroizolacyjne. Symbol A ogranicza gromadzenie się ładunku na ciele, ale nie chroni przed porażeniem. Obuwie elektroizolacyjne do prac pod napięciem ma osobną normę, EN 50321-1, i osobne klasy.

Norma nie wymaga materiału, tylko wyniku. Podnosek stalowy i kompozytowy w bucie zgodnym z EN ISO 20345 muszą wytrzymać to samo: 200 J i 15 kN. Wkładkę norma rozróżnia — materiał i rodzaj próby widać w oznaczeniu (P, PL, PS). W katalogu filtrujesz po obu: podnosek kompozytowy lub stalowy, wkładka kevlarowa lub stalowa.

Klasy obuwia zawodowego zbudowano tak samo jak klasy S, tylko bez podnoska: OB to wymagania podstawowe (dopuszczalna otwarta pięta), O1 dodaje zamkniętą piętę, A i E, O2 — WPA, O3 — wkładkę antyprzebiciową i podeszwę z protektorem. W handlu, także w nazwach w naszym katalogu, „ochronne” bywa używane zamiennie z „bezpieczne”. O normie mówi litera klasy: S to EN ISO 20345, O to EN ISO 20347 — np. półbuty O1 FO SR to obuwie zawodowe bez podnoska, mimo słowa „ochronne” w nazwie.

Zanim przeczytasz litery, sprawdź numer normy z rokiem wydania — na etykiecie, w opisie albo w deklaracji zgodności. Rok mówi, według której tabeli czytać resztę: to samo „S3” z 2011 i z 2022 r. ma inaczej nazwane badanie wierzchu (WRU i WPA), inny antypoślizg i inny status odporności na olej. Wydanie 2022 wymaga też, by na bucie była nazwa i adres producenta oraz co najmniej rok i miesiąc produkcji.