Oznaczenia BHP: normy na rękawicach, butach, odzieży i okularach

Od 21 kwietnia 2018 r. ŚOI w UE podlegają rozporządzeniu (UE) 2016/425. Dzieli ono ryzyka na trzy kategorie, a od kategorii zależy, kto sprawdza wyrób, zanim trafi na rynek.

Do kategorii III rozporządzenie zalicza m.in. substancje niebezpieczne, upadek z wysokości, porażenie prądem i szkodliwy hałas — dlatego ochronniki słuchu i półmaski filtrujące należą do kategorii III. Za znakiem CE stoi wtedy czterocyfrowy numer jednostki notyfikowanej, która nadzoruje produkcję; 1437 to na przykład Centralny Instytut Ochrony Pracy – PIB. W katalogu filtrujesz po kategorii: kat. II i kat. III. Deklarację zgodności, jeśli producent ją udostępnia, znajdziesz w dokumentach na karcie produktu.

Rękawice chroniące przed zagrożeniami mechanicznymi mają piktogram młotka i kod EN 388 — do sześciu znaków: ścieranie, przecięcie metodą Coup, rozdarcie, przekłucie, przecięcie metodą TDM (A–F) i uderzenie (P). Wymagania ogólne, w tym rozmiary i nieszkodliwość materiałów, opisuje EN ISO 21420 (dawniej EN 420). Chemikalia, ciepło i zimno mają osobne normy: EN ISO 374-1, EN 407 i EN 511.

Jak czytać kod znak po znaku, co znaczy X i dlaczego rękawice antyprzecięciowe porównuje się po literze, wyjaśniamy w artykule EN 388: oznaczenia rękawic. W katalogu: ochrona dłoni i rękawice z kodem EN 388.

Buty z literą S w oznaczeniu (SB, S1, S1P, S3…) to obuwie bezpieczne wg EN ISO 20345, z podnoskiem wytrzymującym uderzenie 200 J. Litera O (OB, O1–O7) oznacza obuwie zawodowe wg EN ISO 20347, bez podnoska ochronnego. Po klasie stoją symbole dodatkowe: antypoślizg (SRA, SRB, SRC wg wydania 2011 albo SR wg wydania 2022), FO, WR, rodzaj wkładki antyprzebiciowej (P, PL, PS).

Drabinę klas, porównanie S1P z S3 i zmiany z 2022 r. opisuje artykuł klasy obuwia roboczego. W katalogu: ochrona nóg, obuwie bezpieczne i obuwie zawodowe.

Odzież o intensywnej widzialności ma piktogram z liczbą obok — to klasa wg EN ISO 20471. Klasa wynika z powierzchni dwóch materiałów: fluorescencyjnego tła, które widać za dnia, i taśm odblaskowych, które odbijają światło reflektorów. Powierzchnie mierzy się na najmniejszym rozmiarze, z zapiętymi zapięciami.

Sama kamizelka rzadko ma 0,80 m² tła, więc klasę 3 osiąga zwykle zestaw — kurtka ze spodniami albo kombinezon. Zestaw liczy się jako klasa 3 tylko wtedy, gdy producent tak go certyfikował i opisał w instrukcji. Na etykiecie jest też maksymalna liczba prań, po której odzież zachowuje wymagane właściwości. W katalogu: odzież ostrzegawcza, w kolorze żółtym i pomarańczowym.

Na okularach wg EN 166 są dwa oznaczenia: na oprawie i na szybie (okularze). Każde to ciąg symboli — znak producenta, klasa optyczna, wytrzymałość mechaniczna, zakres zastosowania i właściwości dodatkowe.

Jeżeli symbol uderzenia (F, B, A) nie jest wspólny dla oprawy i szyby, całe okulary mają niższą z dwóch wartości. Okulary bez cyfry 3, 4 lub 5 na oprawie nie są przeznaczone do ochrony przed cieczami, pyłem i gazami. W katalogu: ochrona oczu i twarzy.

Norma EN 352 ma osobne części dla każdego typu ochronnika: EN 352-1 — nauszniki, EN 352-2 — wkładki przeciwhałasowe (zatyczki), EN 352-3 — nauszniki mocowane do hełmu ochronnego lub osłony twarzy. Na opakowaniu jest SNR — jednoliczbowa ocena tłumienia w decybelach, wyznaczana metodą z EN ISO 4869-2 — oraz wartości H, M, L: tłumienie hałasu z przewagą wysokich, średnich i niskich częstotliwości.

Przemysłowe hełmy ochronne oznacza się normą EN 397 — w katalogu hełmy EN 397 i cała ochrona głowy. Półmaski filtrujące wg EN 149 mają klasy FFP1, FFP2 i FFP3, z dopuszczalną penetracją filtra odpowiednio 20, 6 i 1 %, oraz dopisek NR (na jedną zmianę) lub R (wielokrotnego użytku); litera D oznacza zaliczoną próbę zatykania pyłem dolomitowym. W katalogu: ochrona dróg oddechowych.