DIN 471 a DIN 472 — pierścień osadczy na wałek czy do otworu

Pierścień DIN 471 rozpiera się szczypcami, nasuwa z końca wałka i puszcza w rowek. Pierścień DIN 472 ściska się i wsuwa od czoła otworu. Jednego nie da się użyć zamiast drugiego, także przy tej samej liczbie w oznaczeniu: na wałku 40 mm rowek ma średnicę 37,5 mm, w otworze 40 mm — 42,5 mm.

Płytka DIN 6799 zastępuje pierścień DIN 471 tam, gdzie nie ma dostępu do końca wałka, ale tylko na małych średnicach i przy niewielkich siłach osiowych. Jej wielkość to średnica dna rowka, nie wałka.

Rowek na wałku leży pod jego średnicą, rowek w otworze — nad nią. Przy tej samej liczbie w oznaczeniu różnią się więc średnice rowków, a w części rozmiarów także grubość pierścienia i szerokość rowka.

Grubość różni się w 11 rozmiarach wspólnych obu norm: 9, 18–22, 28, 30, 32, 36 i 38 mm. Przy 20 mm pierścień na wałek ma 1,2 mm, a do otworu 1 mm, i rowki mają odpowiednio 1,3 i 1,1 mm szerokości.

Przed montażem pierścień DIN 471 ma otwór mniejszy niż dno rowka — przy wałku 40 mm 36,5 wobec 37,5 mm. Pierścień DIN 472 jest z kolei większy od dna swojego rowka: 43,5 wobec 42,5 mm. W obu przypadkach pierścień zostaje w rowku napięty i dociska się do jego dna.

Obie normy mają odmianę ciężką, w katalogu „wzmocnioną”, w katalogach producentów oznaczaną AS (wałek) i JS (otwór) obok A i J dla odmiany normalnej. Pierścień ciężki jest grubszy, więc przenosi większe siły osiowe. Średnica dna rowka zostaje ta sama, rośnie natomiast szerokość rowka.

Płytka DIN 6799, w handlu także „pierścień typu E”, siedzi w rowku na wałku jak pierścień DIN 471, ale montuje się ją inaczej: wsuwa się ją z boku, promieniowo, prosto w rowek. Nie trzeba jej rozpierać ani przesuwać po wałku, więc koniec wałka może być zajęty — przez koło, łożysko albo drugą podporę. Tak samo zdejmuje się ją z rowka.

Producenci przeznaczają płytki do małych wałków i zaznaczają, że pierścienie montowane promieniowo przenoszą mniejsze siły osiowe niż osadzane osiowo. Karta normy obejmuje rowki od 1,2 do 24 mm, czyli wałki od 1,4 do 38 mm.

Szczypce. Do pierścieni na wałek służą szczypce wg DIN 5254, z końcówkami prostymi (forma A) albo odgiętymi (B). Do pierścieni w otworze — szczypce wg DIN 5256, proste (C) albo odgięte (D). Jedne rozpierają pierścień, drugie go ściskają, więc do obu norm potrzebne są dwa narzędzia. Końcówki wchodzą w oczka pierścienia — płytka DIN 6799 oczek nie ma.

Rowek. Średnicę i szerokość rowka oraz jego najmniejszą odległość od końca wałka lub czoła otworu podaje karta każdej normy, osobno dla każdej średnicy. Rowek dobiera się do pierścienia, który ma w nim pracować — normalnego albo ciężkiego, na wałek albo do otworu.

Wykonanie. W katalogu są pierścienie fosfatowane, z cynkiem płatkowym i nierdzewne, w tym ze stali 1.4122, a płytki DIN 6799 — fosfatowane i nierdzewne.

Podawaj zawsze numer normy, nie tylko średnicę. „Pierścień 40” to w DIN 471 element na wałek 40 mm, a w DIN 472 do otworu 40 mm — różnią się o 5 mm średnicy rowka.

• Karty norm: DIN 471 · DIN 472 · DIN 6799 — pełne tabele pierścieni i rowków.
• Pierścienie z drutu: karty DIN 7993 A (na wałek) i DIN 7993 B (do otworu).
• Szczypce do pierścieni osadczych — zewnętrzne i wewnętrzne, proste i odgięte.
• Normy DIN i ISO — tabela odpowiedników; pierścienie osadcze są w niej normami bez pary ISO.

• Wymiary pierścieni, rowków i płytek, materiał i twardość: karty norm DIN 471, DIN 472 i DIN 6799 w tym serwisie (dane z katalogu producenta); tabele różnic wyliczone z kart.
• Kontrola wymiarów: tablice DIN 471, DIN 472 i DIN 6799 oraz karty katalogowe producentów pierścieni i płytek.
• Montaż promieniowy płytek, odmiana ciężka, normy szczypiec DIN 5254 i DIN 5256: dokumentacja producentów pierścieni i narzędzi.