DIN 603 a ISO 8678 — czym różnią się śruby zamkowe

Obie śruby wchodzą w ten sam otwór i przyjmują tę samą nakrętkę: gwint jest wspólny, kwadrat ma tę samą szerokość, a łeb prawie tę samą wysokość. Różni się to, co decyduje o osadzeniu. Kwadrat ISO 8678 ma najwyżej 3–5 mm wysokości, kwadrat DIN 603 — od 4,6 mm w M6 do 15,9 mm w M20. Łeb ISO 8678 jest mniejszy: w M10 ma do 22,3 mm średnicy, łeb DIN 603 — do 24,65 mm.

Zamiana jest więc możliwa wtedy, gdy kwadrat zmieści się w materiale pod łbem i nadal będzie w nim trzymał. W grubym drewnie krótki kwadrat ISO 8678 zagłębia się najwyżej na 3–5 mm, kwadrat DIN 603 — na 4,6–15,9 mm. W blasze cieńszej niż kwadrat długi kwadrat DIN 603 wystaje poza blachę. Przy zamianie trzeba sprawdzić grubość elementu pod łbem.

Różnice sprowadzają się do dwóch wymiarów: wysokości kwadratu i średnicy łba. Do tego dochodzi klasa dokładności. DIN 603 to klasa C, z szerszymi tolerancjami, ISO 8678 — klasa B.

Tabela pokazuje wspólne rozmiary od M6 do M20. M5 jest tylko w DIN 603. Szerokość kwadratu i długość gwintu się nie różnią, więc w tabeli ich nie ma.

Najbardziej różni się kwadrat. W M12 DIN 603 ma go do 8,75 mm, ISO 8678 — do 4 mm. W M20 to 15,9 mm wobec 5 mm. Kwadrat DIN rośnie z każdą średnicą, a kwadrat ISO ma tylko trzy wysokości: 3 mm w M6 i M8, 4 mm w M10 i M12, 5 mm w M16 i M20.

Wysokość łba prawie się nie zmienia. W M10 łeb ISO 8678 jest nawet wyższy, o 0,42 mm; w pozostałych rozmiarach jest niższy najwyżej o 0,28 mm. „Niski zamek” to więc niski kwadrat, a nie niski łeb.

Karta DIN 603 i opisy w katalogu podają jako normę powiązaną ISO 8677, nie ISO 8678. ISO 8677 opisywała śrubę zamkową z dużym łbem w klasie dokładności C, od M5 do M20 — ten sam typ co DIN 603. Nominalna średnica łba i kwadrat były w obu normach praktycznie takie same. Różniły się tolerancje łba: wysokość łba M10 wg ISO 8677 to 5,0–5,8 mm, wg DIN 603 — 4,62–5,38 mm.

ISO 8677 została wycofana, a DIN 603 jest normą aktualną. Śrubę zamkową z dużym łbem i długim kwadratem zamawia się dziś jako DIN 603. ISO 8678 to inna śruba z tej samej rodziny norm ISO: mały łeb, krótki kwadrat, klasa B. Nie jest następczynią DIN 603. Nie należy jej zamawiać w zastępstwie DIN 603 bez sprawdzenia połączenia.

Kwadrat zamiast klucza. Łba grzybkowego nie da się przytrzymać kluczem. Przed obrotem śrubę chroni kwadrat, osadzony w materiale: w drewnie wciska się w otwór okrągły, w elementach stalowych siedzi w otworze kwadratowym. Klucz jest potrzebny tylko po stronie nakrętki. Dlatego wysokość kwadratu jest tu najważniejszym wymiarem, ważniejszym niż sam łeb.

Grubość materiału pod łbem. Kwadrat DIN 603 M10 ma do 6,6 mm wysokości, kwadrat ISO 8678 M10 — do 4 mm. Gdy element pod łbem jest cieńszy niż kwadrat, kwadrat przechodzi przez niego na wylot i opiera się o kolejną część połączenia, zamiast trzymać śrubę w otworze.

Łeb. Mniejsza średnica łba to mniejsza powierzchnia docisku: przy tej samej sile nacisk pod łbem ISO 8678 jest większy niż pod szerszym łbem DIN 603 tego samego gwintu. Po stronie nakrętki w drewnie i tak daje się podkładkę — zob. Podkładka zwykła, powiększona czy żadna.

W katalogu DIN 603 jest od M5 do M20, w klasach 5.8, 8.8 i 10.9 oraz nierdzewna A2-70 i A4-70, z ocynkiem białym i cynkiem płatkowym. ISO 8678 jest w klasie 8.8, od M6 do M12, z ocynkiem białym i cynkiem płatkowym srebrnym lub czarnym.

Numer normy jest tu ważniejszy niż przy większości śrub, bo to on mówi, jaki kwadrat dostaniesz. „Śruba zamkowa M10 × 70” bez normy oznacza w katalogu DIN 603. Krótki kwadrat zamawia się jako ISO 8678 albo „z niskim zamkiem”. Do pełnego zamówienia potrzebne są jeszcze klasa i powłoka — zob. Kody powłok ISO 4042.

• Karty norm: DIN 603 · ISO 8678 — pełne tabele wymiarów i wykonania w ofercie.
• W katalogu: śruby zamkowe · z niskim zamkiem.
• Rodzaje śrub — łby, napędy i zastosowania.
• Normy DIN i ISO — tabela odpowiedników dla norm z katalogu.
• Podkładka zwykła, powiększona czy żadna — docisk w drewnie i miękkich materiałach.

• Wymiary i warunki techniczne DIN 603 i ISO 8678: karty norm w tym serwisie (dane z katalogu producenta).
• Status i zakres DIN 603, ISO 8677 i ISO 8678: rejestry wydawców norm (DIN Media, ISO).
• Kontrola wymiarów: tablice DIN 603, ISO 8677 i ISO 8678 publikowane przez producentów i dystrybutorów elementów złącznych.