DIN 912 a DIN 7984 — czym różni się śruba imbusowa z niskim łbem

Gwint i średnica łba dk są w obu normach takie same, więc obie śruby wchodzą w ten sam otwór i w pogłębienie o tej samej średnicy. Różnią się dwoma wymiarami, w każdym rozmiarze od M3 do M24: wysokością łba k i rozmiarem gniazda s. M8 ma wg ISO 4762 łeb wysoki na 8 mm i imbus 6, wg DIN 7984 — łeb 5 mm i imbus 5.

Zamiana działa w obie strony, ale tylko warunkowo. DIN 7984 w miejsce ISO 4762 — tam, gdzie połączenie nie potrzebuje pełnej nośności klasy, i z mniejszym kluczem. ISO 4762 w miejsce DIN 7984 — tam, gdzie nad łbem jest miejsce na łeb wyższy o 3 mm w M8 i o 11 mm w M24.

Cała różnica siedzi w łbie: w jego wysokości, w gnieździe i w tym, ile łeb przeniesie. Gwint, średnica łba i klasa dokładności są wspólne.

W tej parze różni się każda średnica, więc tabela obejmuje wszystkie wspólne rozmiary. Średnicy łba dk w niej nie ma, bo jest w obu normach taka sama: M8 — 13 mm, M12 — 18 mm.

Łeb ISO 4762 jest tak wysoki, jak średnica gwintu. Łeb DIN 7984 ma od M5 wysokość połowy średnicy plus 1 mm: M8 — 5 mm, M12 — 7 mm, M20 — 11 mm. Różnica rośnie więc z rozmiarem, od 1 mm w M3 do 11 mm w M24. Gniazdo DIN 7984 jest mniejsze w każdym rozmiarze: o 0,5 mm w M3 i M4, o 1 mm w M5–M10, o 2 mm w M12–M18 i M24, o 3 mm w M20 i M22.

Niski łeb z mniejszym gniazdem nie przeniesie tyle co łeb pełny. Dlatego cała śruba DIN 7984 może nie osiągnąć siły, jakiej ISO 898-1 wymaga od śruby danej klasy, choć jej stal tę klasę ma. Zasady ISO 898-1 każą takie śruby cechować zerem przed klasą — 08.8, 010.9 — i tak opisują DIN 7984 katalogi producentów. To ta sama logika co w śrubach stożkowych ISO 10642: zero nie oznacza gorszej stali, tylko ograniczenie nośności całej śruby.

Karta DIN 7984 podaje dla stali klasę 8.8, inne — wg uzgodnienia. W katalogu DIN 7984 jest w klasach 8.8 i 10.9, bez powłoki, ocynkowana i w cynku płatkowym, oraz ze stali nierdzewnej A2. Karta ISO 4762 podaje klasy 8.8, 10.9 i 12.9.

Pogłębienie walcowe. Średnica łba jest ta sama, więc pogłębienie ma tę samą średnicę. Różni się głębokość: żeby łeb DIN 7984 schował się pod powierzchnią, wystarczy pogłębienie płytsze o 3 mm w M8 i o 5 mm w M12. ISO 4762 włożona w pogłębienie wykonane pod DIN 7984 wystanie ponad powierzchnię o różnicę wysokości łbów.

Klucz. Do M8 wg ISO 4762 pasuje imbus 6, do M8 wg DIN 7984 — 5. W zespole ze śrubami obu norm potrzebne są dwa klucze. Rozmiary dla wszystkich śrub z gniazdem — w zestawieniu rozmiarów kluczy.

Gwint częściowy. Karta DIN 7984 podaje długość gwintu b min w trzech przedziałach długości śruby. Do 125 mm jest ona krótsza niż w ISO 4762: M8 — 22 mm wobec 28 mm, M12 — 30 mm wobec 36 mm. Przy tej samej długości śruby DIN 7984 ma więc dłuższą część gładką.

Sama nazwa „śruba imbusowa” nie wystarcza, bo obie normy opisują śrubę z łbem walcowym i gniazdem. Niski łeb zamawia się numerem DIN 7984. W katalogu jest jeszcze druga śruba z obniżonym łbem — DIN 6912, z otworem prowadzącym w łbie. Do gniazda pasuje klucz trzpieniowy o rozmiarze s — karta ISO 2936, w katalogu: klucze imbusowe.

• DIN 912 a ISO 4762 — ta sama śruba z pełnym łbem pod dwoma numerami.
• DIN 7991 a ISO 10642 — śruba z łbem stożkowym, też z klasą z zerem.
• Śruby imbusowe — rodzaje łbów i gniazd.
• Karty norm: ISO 4762 · DIN 7984 · DIN 6912 · ISO 2936 (klucz trzpieniowy).

• Wymiary i warunki techniczne ISO 4762 i DIN 7984: karty norm w tym serwisie (dane z katalogu producenta); tabela różnic wyliczona z obu kart.
• DIN 7984:2022: tytuł i status wg katalogu norm DIN; wymiary sprawdzone z tablicą normy.
• Ograniczona nośność i cechowanie z zerem: zasady ISO 898-1 i dane techniczne producentów elementów złącznych.