Gwint lewy (LH): oznaczenie, zastosowanie i jak go rozpoznać

Gwint prawy jest domyślny i nie dostaje żadnego znaku. Gwint lewy oznacza się skrótem LH na samym końcu oznaczenia. W gwincie metrycznym stoi za wymiarem (M12-LH, M8 × 1 – LH), a jeśli podano tolerancję — także za nią. Na końcu dopisuje się go również w gwincie trapezowym i calowym.

W katalogach ten sam gwint bywa zapisany z myślnikiem albo bez (M24-LH, M24 LH) albo słownie, jako „gwint lewy” lub „lewozwojny”. Tak opisujemy wyroby w naszym katalogu. Jak zapisać gwint wielozwojny lewy, pokazujemy w przeglądzie rodzaje gwintów.

Ustaw śrubę pionowo i spójrz na zwoje od przodu. W gwincie prawym wznoszą się w prawo, w gwincie lewym — w lewo, od dołu po prawej do góry po lewej. Ta obserwacja nie zależy od średnicy ani skoku, więc działa tak samo na pręcie M42, jak na przegubie M5.

Na niektórych wyrobach kierunek gwintu jest oznaczony — bo wymaga tego ich norma albo tak robi producent. Wtedy gwint lewy widać bez przykładania nakrętki:

Powody są dwa. Pierwszy: obrót albo ruch części w pracy działałby na gwint prawy jak odkręcanie. Drugi: jeden element ma jednocześnie ściągać i rozpychać, więc na jednym końcu ma gwint prawy, a na drugim lewy.

• Lewy pedał roweru. Ma gwint lewy: wkręca się go w lewo, a odkręca w prawo. Z gwintem prawym odkręcałby się podczas jazdy.
• Przyłącza węży do spawania i cięcia gazowego. Wg ISO 3253 (w Europie EN 560) przyłącza gazów palnych mają gwint lewy, a tlenu i gazów niepalnych — prawy. Inny kierunek gwintu nie pozwala przykręcić węża gazu palnego do przyłącza tlenu.
• Napinacze śrubowe. Korpus napinacza DIN 1480 i DIN 1478 ma gwint lewy na jednym końcu i prawy na drugim. Obrót korpusu wciąga obie śruby naraz albo obie wypycha, więc naciąg linki lub cięgna reguluje się bez obracania jego końców.
• Cięgna z przegubami. Drążek z gwintem prawym na jednym końcu i lewym na drugim, zakończony przegubami kulowymi DIN 71802 albo widełkami DIN 71752. Obrót drążka zmienia jego długość, a przeguby zostają na swoich sworzniach.
• Śruba z dwoma kierunkami. Pręt z odcinkiem prawym i lewym przesuwa dwie nakrętki w przeciwne strony: jednym obrotem zbliża je do siebie albo rozsuwa.

Gwint lewy nacina się gwintownikiem albo narzynką lewą, oznaczoną LH; zwykłym, prawym narzędziem go nie wykonasz. Zarys gwintu lewego jest lustrzanym odbiciem prawego, więc otwór pod gwint wierci się tym samym wiertłem co pod prawy — średnice zebraliśmy w tabeli otworów pod gwint. O skokach zwykłych i drobnych piszemy w artykule gwint metryczny.