DIN 934 a ISO 4032 — czym różnią się nakrętki sześciokątne

Gwint obu nakrętek jest ten sam, więc obie wkręcają się na tę samą śrubę. Różnią się dwiema rzeczami. Pierwsza to wysokość: nakrętka ISO jest wyższa w każdym rozmiarze od M5 do M39. Druga to klucz w M10, M12, M14 i M22 — 16, 18, 21 i 34 mm zamiast 17, 19, 22 i 32.

Zamieniając DIN na ISO, trzeba więc sprawdzić, czy w połączeniu jest miejsce na wyższą nakrętkę i czy śruba nadal z niej wystaje, a w czterech średnicach — czy pasuje klucz. Przy zamianie w drugą stronę nakrętka będzie niższa od tej, którą przewiduje dokumentacja.

Różnice wymiarowe sprowadzają się do dwóch wierszy: wysokości i klucza. Reszta to normy powołane — DIN 934 odsyła do rodziny DIN 267, ISO 4032 do norm ISO.

Tabela pokazuje tylko rozmiary, w których coś się różni. Od M5 do M39 różni się wysokość, w każdym rozmiarze. Klucz — tylko w M10, M12, M14 i M22.

Przyrost nie rośnie równo ze średnicą: 0,2 mm w M6, 0,8 mm w M12, 1,8 mm w M14 i M16, a najwięcej, 2,7 mm, w M33. Wysokość minimalna rośnie podobnie — w M12 z 9,64 mm wg DIN do 10,37 mm wg ISO.

To, że M2–M4 i M42–M48 się zgadzają, nie jest przypadkiem. Wydanie ISO 4032:2023 przeniosło nakrętki mniejsze niż M5 i większe niż M39 do informacyjnego załącznika, jako nakrętki historyczne: ich minimalna wysokość jest mniejsza niż 0,8 średnicy gwintu i nie spełniają wymagań ISO 898-2 ani ISO 3506-2. Właśnie w tych rozmiarach ISO nie podniosła wysokości względem DIN.

Klucz. M12 to 19 mm wg DIN i 18 mm wg ISO. Śruba ISO 4017 z nakrętką DIN 934 albo śruba DIN 933 z nakrętką ISO 4032 to w M10, M12, M14 i M22 połączenie, w którym łeb i nakrętkę trzyma się dwoma kluczami. Szczegóły po stronie śruby — w porównaniu DIN 933 a ISO 4017.

Wysokość i długość śruby. Nakrętka ISO jest wyższa o 0,8 mm w M12, o 2 mm w M20 i o 2,7 mm w M33. Śruba, która ledwo wystawała z nakrętki DIN, z nakrętki ISO tej samej średnicy może już nie wystawać. W ciasnym miejscu, przy osłonie albo w kieszeni odlewu, tych dwóch milimetrów może też zabraknąć na samą nakrętkę.

Gwint nakrętki. Wyższa nakrętka to więcej zwojów w zazębieniu, a więc większa odporność gwintu na zerwanie. Z tego powodu katalogi producentów zalecają nakrętki ISO. ISO 4032:2023 wprost opisuje nakrętki o wysokości minimalnej poniżej 0,8 d jako niezgodne z ISO 898-2, czyli z normą, która nadaje nakrętkom klasy. Karta DIN 934 przypisuje klasy wg DIN 267-4.

Klasę nakrętki dobiera się do śruby: wg ISO 898-2 ma być co najmniej równa pierwszej liczbie klasy śruby — 8 do 8.8, 10 do 10.9. Szczegóły w artykule Klasy wytrzymałości. Nakrętki z gwintem drobnozwojnym zamawia się wg ISO 8673, z podanym skokiem.

Który klucz mają konkretne nakrętki DIN 934 w M10, M12, M14 i M22, mówi opakowanie: producent podaje na nim normę. Jeśli nasadka jest dobrana na sztywno, zmierz rozwartość albo zapytaj nas przed zamówieniem.

• DIN 933 a ISO 4017 — śruba do tej nakrętki: klucz zmienił się w tych samych czterech średnicach.
• DIN 125 a ISO 7089 — podkładka okrągła.
• Normy DIN i ISO — skąd dwa numery i tabela odpowiedników.
• Karty norm: DIN 934 · ISO 4032 · DIN 439 (nakrętka niska) · DIN 985 (samohamowna) · DIN 934 BILOC.

• Wymiary i warunki techniczne DIN 934 i ISO 4032: karty norm w tym serwisie (dane z katalogu producenta); tabela różnic wyliczona z obu kart.
• ISO 4032:2023: zakres i zmiany wydania wg tekstu normy.
• Kontrola wymiarów: tablice DIN 934 i ISO 4032 oraz noty o zmianie norm publikowane przez producentów i dystrybutorów elementów złącznych.