Poradniki · Normy · ISO 4026 · ISO 4027 · 16.10.2026
DIN 913–916 a ISO 4026–4029 — wkręty dociskowe i ich końce
Wkręt dociskowy z gniazdem sześciokątnym, czyli śruba bez łba, występuje w czterech wersjach. Różnią się tylko końcem: płaskim, stożkowym, z czopem albo wgłębionym. Każda wersja ma własną normę — dawniej DIN 913, 914, 915 i 916, dziś ISO 4026, 4027, 4028 i 4029. Para DIN–ISO to ten sam wkręt: gwint, gniazdo i koniec się nie zmieniły. ISO usunęła kilka rzadkich średnic i długości oraz zmieniła tolerancję gniazda.
Opracowanie: specjaliści Świata Śrub
Werdykt: zamienne
w każdej z czterech par
W każdej średnicy, którą obejmują obie normy, wkręt DIN i wkręt ISO mają ten sam gwint, ten sam koniec i to samo gniazdo. Producenci i dystrybutorzy opisują te pary jako zamienne. Zamówienie „DIN 913 M8 × 10” i „ISO 4026 M8 × 10” prowadzi do tego samego wkrętu z płaskim końcem, wkręcanego kluczem imbusowym 4 mm.
Różnice leżą na brzegach szeregu. Średnice M1,4, M1,8, M14, M18 i M22 oraz długości 14, 18, 22 i 28 mm są tylko w DIN. Wydanie ISO z 2026 roku dodało z kolei M30 — tylko dla stali.
Cztery końce, cztery pary norm
M8 · wg kart ISO 4026–4029
| Koniec | DIN | ISO | PN | Wymiar końca M8 |
|---|---|---|---|---|
| płaski (ścięty) | DIN 913 | ISO 4026 | PN-M-82314 | dp 5,2–5,5 |
| stożkowy | DIN 914 | ISO 4027 | PN 82315 | dt ≤ 2 |
| czop walcowy | DIN 915 | ISO 4028 | PN 82316 | dp 5,2–5,5 · z 2–2,25 lub 4–4,3 |
| wgłębiony | DIN 916 | ISO 4029 | PN 82317 | dz 4,7–5 |
| DIN 913–916 | ISO 4026–4029 | |
|---|---|---|
| Status | wycofane | aktualne, wydanie 2026 (zastąpiło 2003) |
| Średnice | M1,4–M24, z M1,4, M1,8, M14, M18, M22 | M1,6–M24; od 2026 do M30 dla stali |
| Długości 14, 18, 22, 28 mm | w szeregu | usunięte |
| Gwint, koniec, imbus s | wspólne | wspólne |
| Tolerancja gniazda | wg DIN | zmieniona |
| Klasa — stal | 45H | 45H wg ISO 898-5 |
Co się zmieniło przy przejściu na ISO
średnice · długości · gniazdo
Nominalne wymiary końca i rozmiar gniazda w średnicach wspólnych się nie zmieniły. Zmiany dotyczą czterech rzeczy:
- Średnice. M1,4 i M1,8 oraz M14, M18 i M22 nie weszły do ISO. Szereg ISO idzie M12 → M16 → M20 → M24. W katalogu M14 jest w rodzinach ISO 4026 i ISO 4027 — to średnica z DIN 913 i DIN 914.
- Długości 14, 18, 22 i 28 mm wypadły z szeregu ISO. Wkręty o długości 14 i 18 mm są w katalogu, ale norma ISO ich nie przewiduje.
- Gniazdo. Rozmiar klucza s został ten sam, zmieniła się jego tolerancja.
- Wydanie 2026. Normy ISO 4026–4029 wydano ponownie w lutym 2026: gwint zwykły M1,6–M30 dla stali, M1,6–M24 dla stali nierdzewnej, klasa dokładności A. Norma wprost zaznacza, że wkręty dociskowe nie są przeznaczone do obciążeń rozciągających.
| Gwint | DIN 913–916 | ISO 4026–4029 |
|---|---|---|
| M1,4 | tak | — |
| M1,8 | tak | — |
| (M14) | tak | — |
| (M18) | tak | — |
| (M22) | tak | — |
| M30 | — | od 2026, tylko stal |
Klasa stali jest w obu normach ta sama: 45H, czyli twardość 450–560 HV wg ISO 898-5. Dla stali nierdzewnej karty ISO podają klasy twardości wg ISO 3506-3: A1-12H oraz A2-21H do A5-21H.
Który koniec do czego
praktyka, nie wymóg normy
Wkręt dociskowy trzyma część na wałku dociskiem końca. Od końca zależy, czy wałek trzeba przygotować i jaki ślad na nim zostanie.
Sytuacja — który koniec
- zwykłe mocowanie, wałek bez przygotowaniaISO 4029
- częste przestawianie, wałek ze ścięciemISO 4026
- powierzchnia, której nie wolno uszkodzićISO 4026
- stała pozycja, nawiercone gniazdo stożkoweISO 4027
- położenie w otworze lub rowkuISO 4028
zamiennik DIN: 4026 → 913 · 4027 → 914 · 4028 → 915 · 4029 → 916
Co przygotować na wałku
| Koniec | Wałek |
|---|---|
| płaski | ścięcie (płaszczyzna) |
| stożkowy | nawiercenie stożkowe |
| czop | otwór lub rowek |
| wgłębiony | nic; zostawia ślad |
praktyka montażowa, nie wymóg normy
Wskazanie inżynierskie
dobór i montaż — praktyka, nie wymóg normy
- Wgłębiony (ISO 4029) to wybór domyślny: krawędź wgłębienia wcina się w wałek i trzyma bez przygotowania, ale zostawia pierścieniowy ślad. Do częstego przestawiania się nie nadaje.
- Płaski (ISO 4026) dociska bez wcinania się — do części przestawianych i do powierzchni, których nie wolno uszkodzić. Najpewniej trzyma na ścięciu wyfrezowanym na wałku.
- Stożkowy (ISO 4027) wchodzi w nawiercone gniazdo i ustala położenie na stałe. Bez gniazda wbija się punktowo.
- Czop (ISO 4028) wchodzi w otwór albo rowek: ustala położenie kształtem, nie tarciem, i może prowadzić część w rowku.
- Przy drganiach zabezpiecz gwint klejem albo dokręć drugi wkręt jako kontrę — zob. zabezpieczenie śrub przed odkręceniem.
Jak zamówić
oznaczenie wg kart norm
- ISO 4026
- Śruba bez łba z gniazdem sześciokątnym ISO 4026 – M6 × 12 – 45H
- ISO 4029
- Śruba bez łba z gniazdem sześciokątnym ISO 4029 – M6 × 12 – 45H
- w handlu
- „DIN 913 M6 × 12 45H” — ten sam wkręt pod dawnym numerem
nazwa · norma · gwint × długość · klasa
Nazwa w normie jest wspólna dla wszystkich czterech wersji: „śruba bez łba z gniazdem sześciokątnym”. O końcu mówi tylko numer. Dlatego numer normy musi być w zamówieniu — samo „wkręt dociskowy M6 × 12” nie mówi, który koniec. Dla stali nierdzewnej zamiast 45H podaje się klasę, np. A2-21H.
ISO 4026–4029 obejmują tylko gwint zwykły. Wkręty z gwintem drobnozwojnym, które katalog ma w rodzinie ISO 4026, zamawia się z podanym skokiem: M8 × 1 × 10.
Powiązane porównania i karty
śruby z gniazdem sześciokątnym
- Rozmiary kluczy do śrub — klucz imbusowy do wkrętów dociskowych M3–M24 obok śrub z łbem.
- DIN 912 a ISO 4762 — śruba imbusowa z łbem walcowym: ta sama zmiana numeru, też bez zmiany gniazda.
- Normy DIN i ISO — skąd dwa numery i tabela odpowiedników.
- Karty norm: ISO 4026 · ISO 4027 · ISO 4028 · ISO 4029.
Źródła i stan danych
stan na 16.10.2026
- Wymiary końców, gniazda, klasy i oznaczenia ISO 4026–4029: karty norm w tym serwisie (dane z katalogu producenta).
- Zakres wydań ISO 4026–4029:2026: opisy norm w katalogu ISO.
- Zmiany DIN 913–916 → ISO 4026–4029 i szereg rozmiarów DIN: noty producentów i dystrybutorów o zmianie norm oraz tablice wymiarów norm.
- Klasa 45H: tablice własności wg ISO 898-5 publikowane przez producentów elementów złącznych.
Z katalogu
produkty, o których mowa w artykule · ceny brutto
- ISO 4029 · 16 wariantówWkręt dociskowy z gniazdem sześciokątnym i wklęsłym końcem ISO 4029, stal nierdzewna A2od 7,55 złbrutto/opak
- ISO 4026 · 200 wariantówWkręt dociskowy z gniazdem sześciokątnym i płaskim końcem ISO 4026, kl. 45H, bez powłokiod 11,35 złbrutto/opak
- ISO 4027 · 38 wariantówWkręt dociskowy z gniazdem sześciokątnym i stożkowym końcem ISO 4027, stal nierdzewna A2od 12,53 złbrutto/opak
- ISO 4029 · 1 wariantWkręt dociskowy z gniazdem sześciokątnym i wklęsłym końcem ISO 4029, kl. 45H, ocynk białyod 29,83 złbrutto/opak
- ISO 4026 · 48 wariantówWkręt dociskowy z gniazdem sześciokątnym i płaskim końcem ISO 4026, kl. 45H, ocynk białyod 15,83 złbrutto/opak
- ISO 4027 · 40 wariantówWkręt dociskowy z gniazdem sześciokątnym i stożkowym końcem ISO 4027, kl. 45H, ocynk białyod 18,72 złbrutto/opak
- ISO 4029 · 80 wariantówWkręt dociskowy z gniazdem sześciokątnym i wklęsłym końcem ISO 4029, kl. 45H, bez powłokiod 12,88 złbrutto/opak
- ISO 4026 · 70 wariantówWkręt dociskowy z gniazdem sześciokątnym i płaskim końcem ISO 4026, stal nierdzewna A2od 7,07 złbrutto/opak
Czytaj dalej
Poradniki · 36 artykułów- Klasy7 minKlasy wytrzymałości śrub i nakrętek: 4.6, 5.6, 8.8, 10.9, 12.9
- Śruby10 minRodzaje śrub: łby, napędy, gwint i przeznaczenie
- Śruby8 minŚruby imbusowe: rodzaje łbów i normy